La Régalante

La Régalante is een Franse fietsroute van ongeveer 275 kilometer lang die loopt van de Mont-Saint-Michel naar Nantes. De route is opgedeeld in 9 etappes en bestaat grotendeels uit voies vertes en rustige plattelandswegen. De gehele route is bewegwijzerd met het officiële La Régalante-logo en aangeduid als V409. Meer details vind je op de France Vélo Tourisme pagina.

Bezienswaardigheden langs La Régalante

Langs de route vind je volop bezienswaardigheden, van kastelen, middeleeuwse vestingsteden tot oude mijngebouwen.

Mont-Saint-Michel

Het beroemde getijdeneiland Mont-Saint-Michel met zijn middeleeuwse abdij is het startpunt van de fietsroute. Overnacht je dichtbij de Mont, dan bezoek je deze het best ’s avonds in alle rust, wanneer alle toeristen weg zijn.

Fougères

De historische vestingstad Fougères in het Franse departement Ille-et-Vilaine in de regio Bretagne. De stad staat vooral bekend om het imposante middeleeuwse Château de Fougères. Dit is een van de grootste middeleeuwse kastelen van Europa, gebouwd in de 12e tot 15e eeuw.

Vitré

De middeleeuwse koopmansstad Vitré ligt op een heuvel aan de rivier de Vilaine. Het oude centrum vol smalle geplaveide straatjes en honderden goed bewaarde vakwerkhuizen is een lust voor het oog. Maar een van de belangrijkste bezienswaardigheden is toch het Château de Vitré.

Châteaubriant

Châteaubriant in het Franse departement Loire-Atlantique (regio Pays de la Loire) is vooral bekend om het Château de Châteaubriant. Het indrukwekkende kasteelcomplex dat een middeleeuwse vesting uit de 11e eeuw combineert met een 16e-eeuws renaissancepaleis. De kasteeltuinen zijn vrij toegankelijk.

Kanaal van Nantes naar Brest

Op het laatste deel van de fietsroute volg je de rustige jaagpaden langs het Kanaal van Nantes naar Brest, een historisch waterweg in de regio Bretagne. Het werd aangelegd in opdracht van Napoleon Bonaparte tussen 1811 en 1836 om militaire havens veilig met elkaar te verbinden.

Nantes

De eindbestemming van de fietsroute is Nantes, de hoofdstad van de regio Pays de la Loire en van het departement Loire-Atlantique. De stad bloeide op als belangrijk handelscentrum en later als havenstad. De fietsroute eindigt op het Île de Nantes, een eiland omringd door twee takken van de rivier de Loire. De L’Éléphant de Nantes is geïnspireerd door de werelden van Jules Verne, Leonardo da Vinci en de industriële revolutie. Tijd over? Dan bezoek je de Jardin des Plantes en het Château des Ducs de Bretagne.

Verder fietsen?

Je kunt deze fietsroute eenvoudig combineren tot een ronde of een langere route, bijvoorbeeld met La Vélomaritime / Eurovelo 4, La Vélodyssée / Eurovelo 1, La Loire à Vélo en de Traversée Moderne Bretagne.

Het bericht De mooiste bezienswaardigheden langs La Régalante: fietsen van Mont-Saint-Michel tot Nantes verscheen eerst op Cultuur op reis.

Zon en palmbomen, dat is het eerste wat ik zie bij aankomst in Valencia. Het is pas februari, maar de zomer lijkt zich hier al aan te kondigen. Ik ben trouwens ook niet per se voor het weer gekomen, maar voor de musea, de paella en de Ciutat de les Arts i les Cièntes, de Stad van de Kunst en Wetenschappen die ik nu voor me zie liggen. Terwijl ik uitkijk over de witte gebouwen van architect Santiago Calatrava, valt mijn oog op iets anders. Het Turia-park, dat als een groene golf door de stad slingert. Ik besluit Valencia vandaag op de fiets te verkennen met het park als uitgangspunt.

Tips voor Valencia

• Slapen: Hotel Primus Valencia ligt direct aan het Turia-park. Blanq Carmen Hotel is een boutiquehotel in het oude centrum. Voor meer luxe: Vincci Mercat.
• Eten: Begin Huerto (Pg. de l’Albereda, 47), Pintxo i Trago (Pl. Redona, 9) en tapasrestaurant Nederland 1814 (Plaça de Rodrigo Botet 4).
• Reisorganisatie: Explorista Travel.
• Fietstour: via Happy Tourist Center Valencia of BajaBikes.
• Kookworkshop: My First Paella.
• Tip: met de Valencia Tourist Card reis je gratis met het OV door Valencia en heb je toegang tot veel musea en activiteiten.

Fietstour Valencia

Mijn ontdekkingstocht begint in El Carmen, de oudste wijk van Valencia, verscholen tussen de Moorse en christelijke stadsmuren. De wijk dankt haar naam aan het klooster Carmen Calzado. Overdag struin je hier langs kleine boetiekjes en rustige pleinen, ’s avonds verandert de wijk in een decor van terrassen en restaurants. Nu, vroeg op de dag, is het er nog stil.

Gids Kirsten van Happy Tourist Center neemt me vandaag mee op de fiets en vertelt hoe het leven in Valencia zich vooral op de pleinen afspeelt. Op Plaza de la Virgen zitten mensen in de zon op een terrasje naast de kathedraal. Iets verderop ligt Plaza del Carmen, met sinaasappelbomen, een fontein en de Iglesia del Carmen. Hier speelt het leven zich buiten af, precies zoals je dat in Spanje verwacht. Niet ver daarvandaan ligt El Mercado Central, de bekende versmarkt van de stad.

Modernisme en oude tradities

Zigzaggend door de stad duikt tussen de straten plotseling het Estación del Norte op. De naam verwijst niet naar de ligging van het station, legt Kirsten uit, maar naar de voormalige spoorwegmaatschappij Compañía de los Caminos de Hierro del Norte, die het gebouw in 1917 opende om Valencia met het noorden van Spanje te verbinden.

Het station geldt als een van de mooiste voorbeelden van Valenciaans modernisme. Op de gevel prijken overal sinaasappels, hét symbool van de stad. “Valencia wordt ook wel de sinaasappelstad van Spanje genoemd,” vertelt Kirsten. “De sinaasappels die nu nog aan de bomen in de binnenstad hangen worden binnenkort geoogst.” Binnen in het station bewonder ik de oude wachtruimtes, de cassetteplafonds en de kleurrijke tegelmozaïeken. Het voormalige stationscafé is zonder meer de meest indrukwekkende ruimte: de mozaïeken hier verbeelden Valenciaanse tradities.

Voor ik verder fiets werp ik een blik op een tegenwoordig minder gewaardeerde Valenciaanse traditie, de stierenarena. Het gebouw is een neoclassicistisch ontwerp van de architect Sebastián Monleón Estellés. De stenen bogen en zuilengalerij ogen indrukwekkend, maar het gebouw blijft confronterend. Het aantal stierengevechten is afgenomen, maar de traditie leeft nog voort tijdens feesten als Las Fallas, waarbij nog altijd stieren door matadors worden gedood.

Tussenstop bij Mercado Colón

Een korte fietstocht later stap ik uit het ritme van de stad bij Mercado Colón, een van de vele markthallen van Valencia. Op deze plek was stond ooit een gasfabriek, tot Francisco Mora Berenguer in 1914 het huidige gebouw ontwierp. “Hij studeerde architectuur in Barcelona en kwam daar in aanraking met het Catalaanse modernisme en met het werk van Gaudí,” vertelt Kirsten. “Misschien herken je wat elementen.” De typisch Valenciaanse sinaasappels en mozaïeken die de stad kenmerken, keren ook hier terug.

De Markt van Colón is een voorbeeld van modernistische architectuur, met hoge plafonds en veel daglicht. Marktkramen met verse producten vind je er nauwelijks, delicatessenwinkels met lokale ambachtelijke producten, restaurants en cafés des te meer. Hier kom je niet voor je boodschappen, maar voor een Agua de Valencia en een bord paella.

Paella, horchata en een standbeeld

Met een tas vol marktaankopen loodst Kirsten de groep naar Plaza de Alfonso el Magnánimo, beter bekend als El Parterre. In dit kleine park staat een bronzen ruiterstandbeeld van koning Jaime I die in 1238 tijdens de reconquista Valencia op de Moren heroverde.

Hier deelt Kirsten ook de inhoud van haar tas. “In Valencia kan je niet weggaan zonder twee dingen te proeven,” zo vertelt ze. “Paella en horchata.” Ze haalt horchata tevoorschijn, een drankje van aardamandelen, water en suiker. Naar verluidt is het ontdekt door Jaime I zelf, toen hij Valencia bevrijdde van de Moren. Ik proef mijn eerste glas horchata met een fartón erbij, een zoet met suiker geglazuurd broodje dat je in het drankje doopt. Ondertussen legt Kirsten uit waarom een vleermuis in het stadswapen van Valencia prijkt: volgens de overlevering waarschuwde het dier ’s nachts de soldaten van Jaime I voor een naderende aanval.

De kathedraal en de Heilige Graal

Terwijl het Turia-park dichterbij komt, doemt ook de Kathedraal van Valencia op met haar iconische klokkentoren de Miguelete. De kathedraal verrees tussen de 13e en 15e eeuw op de resten van een Romeinse tempel, die later ook dienstdeed als moskee van het Arabische Balansiya.

Bijzonder is dat in de kathedraal de Heilige Graal wordt bewaard, die volgens de overlevering via Rome en Huesca in de 15e eeuw uiteindelijk zijn weg naar Valencia vond. Elke donderdag komt het Tribunal de las Aguas, een eeuwenoude instelling uitgeroepen tot Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid, samen bij de Apostelenpoort. Wie de 207 treden van de Miguelete beklimt, wordt beloond met uitzicht over de stad en het Turia-park, dat zich als een groene ader door Valencia slingert.

Musea in het oude centrum

In het oude centrum, waar ik nu fiets, liggen ook de verschillende musea die ik de dagen erna bezoek. In het Centro de Arte Hortensia Herrero (CAHH) hangt de privécollectie van kunstverzamelaar Hortensia Herrero. Hier bewonder ik hedendaags werk van onder andere Joan Miró, Anish Kapoor, Anselm Kiefer en Roy Lichtenstein, dat is ondergebracht in het 17e-eeuwse Valeriola-paleis.

In het Almoina Museum loop ik letterlijk door de geschiedenis heen. Via glazen loopbruggen kijk ik uit over opgravingen. Resten van het Romeinse Valencia, zoals het heiligdom van Asklepios en een horreum (Romeins pakhuis), maar ook een doopkapel en de apsis van de Visigotische kathedraal en een patio uit de islamitische periode. Hier komen lagen van tijd letterlijk samen. Het Museo Nacional de Cerámica blijkt helaas gesloten, dat bewaar ik voor een volgend bezoek aan Valencia.

Eindelijk het Turia-park

Dan fiets ik het park zelf in, waar ik de hele dag al glimpen van opving. Negen kilometer lang volgt het park de voormalige rivierbedding van de Turia, die na de verwoestende overstroming van 1957 werd omgeleid. Waar ooit een snelweg gepland stond, kozen de inwoners voor iets anders: een groen park dat zich uitstrekt van het oude centrum tot aan de haven.

Het Turia-park doorkruist Valencia hiermee volledig, van het Parque de Cabecera tot de Stad van Kunst en Wetenschappen, en het geldt als het kloppend hart van de stad. Inwoners en toeristen gebruiken het om te ontsnappen aan de drukte, ze gaan hardlopen in het Turia park, wandelen of fietsen over de paden, en vieren er kinderfeesten. Ik fiets tussen palmbomen en sinaasappelbomen langs sportvelden, speelplaatsen en tuinen vol geurige planten. Het park verbindt wijken, musea, mensen. Het is een plek om te bewegen, te ontspannen en de stad écht te ervaren.

Calatrava’s futuristische stad

Onderweg werp ik nog een blik op de één na grootste pinacotheek van Spanje. Het Museum voor Schone Kunsten, met een zaal gewijd aan Joaquín Sorolla en meesterwerken van onder meer Velázquez, El Greco, Murillo, Van Dyck en Jheronimus Bosch. Dan knijp ik in de remmen bij het Ciutat de les Arts i les Ciències.

De witte, futuristische gebouwen van architect Santiago Calatrava markeren het oostelijke uiteinde van de Turia-tuin. De Hemisfèric en het Wetenschapsmuseum (een aanrader om te bezoeken!) weerspiegelen in het omringende water. Een dag later bezoek ik het museum en ontdek ik hoe boeiend de interactieve tentoonstellingen over wetenschap en technologie zijn, waaronder nu eentje over de uitvindingen van Leonardo da Vinci.

Proeven van Valencia

Aan het eind van de dag staat er nog iets typisch Valenciaans op het programma: een workshop paella maken bij My First Paella. Waar Valencianen het gerecht traditioneel ’s middags eten, sta ik ’s avonds zelf te roeren in de pan. Ik maak een vegetarische paella en voeg stap voor stap wortel, ui, courgette, artisjok en boterbonen toe. Samen met de verschillende soorten paprikapoeder en saffraan die het gerecht zijn kleur en smaak geven.

Een dag later sluit ik de reis af met een food tour: tapas, pintxos en een glas Agua de Valencia volgen elkaar op. In een zijstraatje stuit ik zelfs op La finca más estrecha de Europa, het smalste huis van Europa, nog geen 107 centimeter breed. Gebouwd uit noodzaak, inmiddels een bezienswaardigheid op zich.

Valencia als stedentrip

En hiermee heb ik Valencia volledig doorkruist. Ik heb zeker niet alles gezien, misschien is de lijst van plekken en vooral musea die ik nog wil ontdekken, alleen maar langer geworden. Maar een ding is me wel duidelijk: wat Valencia bijzonder maakt, is de balans. Tussen oude gebouwen en nieuwe architectuur, tussen de drukte van de stad en de rust van de zee. En middenin loopt altijd dat groene lint, het Turia-park, als een verbindende lijn door de stad. Wie Valencia écht wil leren kennen, hoeft eigenlijk maar één ding te doen: op de fiets stappen en het groen volgen.

Het bericht Flirten met Valencia: fietstocht door de stad met het Turia-park als groene gids verscheen eerst op Cultuur op reis.

Nachttrein in Thailand

Bangkok, Chiang Mai, Koh Chang. Ik reis flink rond in Thailand en kies voor de lange trajecten twee keer voor de nachttrein, in plaats van een binnenlandse vlucht. Naast het avontuur speelt ook duurzaamheid een rol: de trein stoot aanzienlijk minder CO2 uit dan een vlucht, en ik heb al een lange vlucht naar Bangkok gemaakt. De nachttrein is ideaal om lange afstanden af te leggen in Thailand: het is goedkoop, comfortabel en een directe kennismaking met het Thaise binnenland.

Het spoornetwerk van de Thaise Staatsspoorwegen (SRT) is meer dan een eeuw oud. Het eerste deel van de noordelijke lijn, tussen Bangkok en Ayutthaya, opende al in 1897, en in 1922 bereikte de lijn Chiang Mai. Wie de nachttrein neemt, reist dus over een traject met flink wat spoorweggeschiedenis. In dit artikel deel ik mijn ervaring met de nachttrein in Thailand: hoe werkt zo’n nachttrein in Thailand nou precies, en wat kun je verwachten?

Van Ayutthaya naar Chiang Mai

Vanuit Bangkok wil ik naar het noorden. Er rijdt een directe trein tussen Bangkok en Chiang Mai, maar ik pas mijn route iets aan. In plaats van in Bangkok stap ik in Ayutthaya op de nachttrein, nadat ik hier eerst de tempelruïnes heb bezocht. Op de terugweg blijft het plan ongewijzigd en reis ik het volledige traject van Chiang Mai naar Bangkok.

Bij aankomst op het station zie ik op de schermen de verwachte aankomsttijd van mijn trein al staan. Precies op schema, dus er is nog genoeg tijd voor een Pad Thai. Ik koop voor vertrek ook nog wat snacks en drinken bij de straatstalletjes rond het station. Dan is het een kwestie van wachten op het perron. Zodra de trein in aankomst is, vraagt een conducteur naar de kaartjes en dirigeert iedereen naar de juiste plek op het perron. De trein stopt precies voor mijn neus en binnen een minuut is iedereen ingestapt.

Aan boord van de nachttrein

De conducteur helpt om de tassen de trein in te tillen. Eenmaal binnen blijken de bedden al opgemaakt, met schone lakens en kussens. De nachttreinen in Thailand hebben verschillende klassen. In de eerste klasse heb je een eigen compartiment met twee of vier bedden voor je eigen reisgezelschap, waardoor je rustig kunt slapen. De derde klasse heeft alleen zitplaatsen. Ik reis in de tweede klasse: een bed in een regulier treinstel, met stapelbedden langs het gangpad. Ik deel de coupé met ongeveer twintig andere reizigers. Juist dat maakt het een sociale ervaring, aanspraak heb ik genoeg.

Het is ook verrassend comfortabel. Elk bed heeft een eigen leeslampje, een kledinghaak en een netje voor kleine spulletjes. De airco houdt het aangenaam zonder dat het koud wordt, en er zijn eigen stopcontacten om mijn telefoon op te laden. Bij het voeteneind is ruimte voor handbagage, en gordijnen zorgen voor privacy. Een steward houdt in de gaten dat er geen onbevoegden de coupé binnenkomen of bagage meenemen, dus je kunt met een gerust gevoel slapen.

Onderweg door de nacht

Met mijn bed al opgemaakt kan ik in theorie zo gaan slapen. Het geluid van het spoor en het wiegen van de trein werken rustgevend, al blijf ik nog lang wakker. Er is zoveel te zien langs het spoor. De trein rijdt door kleine dorpen en veel mensen wonen dicht bij het spoor, waardoor ik het dagelijkse leven van de Thai van dichtbij meemaak. Bij elk station dat de trein passeert, zie ik mensen die nog aan het koken zijn en verkopers van eten en snacks, tot het langzaam donker wordt en ook ik ga slapen.

De populairste treinroute in Thailand is die van Bangkok naar Chiang Mai. Je vertrekt vanuit Bangkok bij station Hua Lamphong en de treinreis duurt ongeveer veertien uur. Instappen kan ook in bijvoorbeeld Ayutthaya. Wel zo handig: Chiang Mai is het eindstation, dus je hoeft niet bang te zijn dat je jouw stop mist. De bedden in de slaaptrein zijn vaak snel uitverkocht, dus boek je treinkaartje in Thailand op tijd! Dat kan via 12Go.Asia. 

Aankomst in Chiang Mai

’s Ochtends word ik wakker vlak voor de trein het station van Chiang Mai binnenrijdt. De stewards komen langs om iedereen wakker te maken en om de bedden weer om te bouwen tot stoelen. Ik heb nog een klein uurtje om te ontbijten voordat ik aankom op mijn eindbestemming. De omgeving is in de nacht compleet veranderd, alles is groen, en ik kijk weer mijn ogen uit.

Mijn ervaring met de nachttrein in Thailand

De nachttrein van Bangkok naar Chiang Mai is absoluut een aanrader! Reizen met de nachttrein in Thailand heeft veel voordelen: treintickets zijn relatief goedkoop en je bespaart zo een hotelovernachting. Je reist duurzamer dan met het vliegtuig, ziet iets van het Thaise landschap en ’s ochtends stap je uit in een nieuwe stad zonder een reisdag te hebben verloren. Ik maakte twee keer een rit met de nachttrein, naar Chiang Mai en een week later weer terug naar Bangkok, en ik vond het verrassend comfortabel. Je ziet meer van het Thaise landschap en de mensen die langs het spoor wonen, en dit maakt het voor mij de leukste manier om tussen Bangkok en Chiang Mai te reizen. Een reis met de trein is een belevenis op zich!

Het bericht Nachttrein in Thailand: mijn ervaring met de nachttrein van Bangkok naar Chiang Mai verscheen eerst op Cultuur op reis.

De storm van 1674

Op 1 augustus 1674 raasde er een enorme storm over Utrecht: ’t Schrickelik Tempeest werd het destijds genoemd. Ingestorte kerken en gevels van huizen, omgewaaide molens: Utrecht werd zwaar getroffen. Een valwind verwoestte het schip van de Domkerk en de toren en de kerk werden van elkaar gescheiden. Ieder jaar wordt op 1 augustus stilgestaan bij de grote storm die in 1674 door Utrecht raasde en een deel van de Domkerk deed instorten. Op deze dag zijn er tal van activiteiten op en rond het Domplein. Zo ontdek je de talloze verhalen die verborgen zijn onder het straatniveau van de Domstad.

Een donkere geschiedenis. De brokstukken van het ingestorte schip bleven maar liefst 150 jaar liggen. Een ruïne in een stad. Op deze plek kwamen homoseksuele mannen in het geheim samen. Rond 1730 betrapte de torenwachter van de Domtoren 2 mannen. Hierop werd een groot aantal mannen in Utrecht berecht en ter dood veroordeeld, en volgde de grootste vervolging van homoseksuelen in Nederland.

Ontstaan van het Domplein

Het puin werd in 1826 opgeruimd en er ontstond ruimte. Hierdoor ontstond het Domplein zoals we dat nu kennen. De Domkerk staat er tegenwoordig nog en uiteraard ook de Domtoren. Rondom het plein vind je verschillende bijzondere gebouwen, zoals het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht. Hier vinden geregeld diploma-uitreikingen plaats, maar ook andere academische plechtigheden zoals promoties, oraties, de Opening Academisch Jaar en de Dies. Sinds 1883 siert een standbeeld van Jan van Nassau het Domplein.

Domkerk van Utrecht

Deze middeleeuwse Gotische kathedraal staat al eeuwenlang trots in Utrecht, ook al is een deel van het schip ingestort. Je kunt de Domkerk zelf bezoeken, de kerk is gratis toegankelijk. Wil je meer weten en zien van de kerk, dan zijn er bijzondere rondleidingen, zoals een tour naar de hoogste galerij en de zolders. Op woensdag- en zondagavond worden er vesperdiensten gegeven, en op zaterdagmiddag zijn er vaak concerten te beluisteren. Sla een bezoek aan de Dom dus niet over.

Domtoren

De iconische Domtoren is hét symbool van Utrecht en met zijn 112,32 meter de hoogste kerktoren van Nederland. Op 26 juni 1321 werd de eerste steen van de Domtoren gelegd. Heel Utrecht liep uit om dit bijzondere moment mee te maken. Na ruim 60 jaar was de bouw afgerond. In 1580, het jaar van de beeldenstorm, werden beelden en heiligdommen van de katholieken vernield en werd de Dom een protestantse kerk. In 1674 raasde een storm over Utrecht waarbij het middenschip van de Domkerk instortte.

De Domtoren staat nog fier overeind, en tijdens een rondleiding kun je de Domtoren beklimmen. Via de 465 traptreden klim je naar de top. Vanaf de torentransen heb je een spectaculair uitzicht over zowel de stad als de provincie Utrecht.

Pandhof van de Dom

Verstopt tussen de Domkerk en het academiegebouw ligt de 15e-eeuwse pandhof van de Dom, een van de mooiste plekjes van Utrecht. De pandhof is de kloostertuin van de Domkerk, en bij het ontstaan van de universiteit werd de tuin gebruikt als doorgang naar de collegezalen. Later diende de pandhof onder andere als opslagplaats en als vleesmarkt. Tegenwoordig is het een kleine stadstuin, omringd door gotische gangen. In het midden staat een fontein met een bronzen beeld van een schrijvende kanunnik. In de tuin heb je mooi zicht een aantal waterspuwers en werp je een blik op de steunberen van de Dom.

DOMunder

Onder het Domplein liggen talloze verhalen verborgen. Je ontdekt deze tijdens een rondleiding bij DOMunder. Je gaat eerst met een gids op pad die alles vertelt over de bijzondere vondsten die onder het plein zijn gedaan: van muntschatten tot resten uit de Romeinse tijd, de middeleeuwen en natuurlijk sporen van de storm die het schip liet instorten. Hierna ga je zelf op een ondergrondse ontdekkingstocht en verken je de archeologie van 2000 jaar Domplein.

Paleis Lofen

Rond het jaar 1020 was Utrecht uitgegroeid tot een belangrijke plaats, onderdeel van het Duitse keizerrijk. In de bisschoppelijke burcht werd een paleis voor de keizer gebouwd, Paleis Lofen. In 1122 kreeg Utrecht in dit paleis stadsrechten uit de handen van keizer Hendrik V. Hiermee mocht rondom de stad een stadsmuur met gracht aangelegd worden en kregen de Utrechtse burgers tolvoordelen. Een brand verwoestte Paleis Lofen in 1253, maar de resten zijn nog steeds te vinden in de kelders onder de gebouwen tussen het Domplein en de Vismarkt. Sinds een aantal jaar kun je deze bijzondere plek bezoeken.

Sporen van het Castellum Traiectum

Wandelend over het Domplein zijn je misschien ook wel de stalen richels opgevallen die tussen de straatstenen liggen. Deze lijnen markeren de muur van het oude Romeinse castellum dat hier lag, op de grenzen van het Romeinse Rijk. De Romeinen waren op weg naar het noorden van Nederland maar stuitten op de rivier de Rijn. Langs (de voormalige loop van) de Rijn werden torens gebouwd, maar op verschillende plekken ook een castellum. Het castellum in Utrecht bestreek het hele Domplein plus de plekken waar nu de Domtoren en Domkerk staan. Bij elke richel staat aangegeven hoe de grenzen van het Romeinse Rijk vroeger liepen. Bijzonder is dat de richels soms verlicht zijn en af en toe zelfs nevel verspreiden.

Het hart van Utrecht

Nergens in Nederland vind je 2000 jaar geschiedenis zo dicht op en door elkaar. Hier bouwden de Romeinen aan het begin van de jaartelling Castellum Traiectum, verrees later de bisschoppelijke burcht en op precies dezelfde plek verspreidde Willibrord eind 7e eeuw het christendom. In 1122 ontving Utrecht bij Paleis Lofen stadsrechten. Utrecht groeide uit tot de belangrijkste stad in middeleeuws Nederland. En de verwoestende storm in 1674? Daaraan hebben we wel het huidige Domplein te danken. Dus als je volgende keer in Utrecht bent, neem dan de tijd om rond te dwalen door duizenden jaren verhalen.

Leestips

• De leukste musea van Utrecht
• Castellum Hoge Woerd in Utrecht
• Dit zijn de meest bijzondere plekjes in Utrecht

Het bericht Domplein in Utrecht: 2000 jaar geschiedenis op één plein verscheen eerst op Cultuur op reis.

Camera

Misschien heb je maar één camera, maar anders denk je na over welke camera(s) je meeneemt. De mooiste foto’s maak je met een spiegelreflexcamera of een systeemcamera. Maak je een dagenlange trektocht door de bergen, dan kies je misschien liever voor iets lichters: een compactcamera of gewoon je telefoon. Voor het vastleggen van mooie landschappen stop je een drone in je koffer. En wil je bungeejumpen of onderwaterfoto’s maken, dan is een actioncamera handig om mee te nemen. Ik kies meestal voor deze Nikon systeemcamera.

Objectieven

Heb je een spiegelreflex- of systeemcamera ingepakt, dan heb je de keuze uit verschillende objectieven. Ik neem meestal één allround objectief mee, daar red ik me op reis uitstekend mee. Wil je veel landschappen fotograferen, kies dan een groothoekobjectief met korte brandpuntsafstand. Op safari kies je juist voor een telezoom met lange brandpuntsafstand. En misschien wil je ook wel een portretlens meenemen?

Geheugenkaartjes

Je hebt nooit genoeg geheugenkaartjes. Je wilt onderweg niet in de situatie komen dat het geheugen van je kaartje vol is. Zeker als je in RAW fotografeert, die bestanden nemen veel meer ruimte in dan JPG’s. Spreid je foto’s bovendien over meerdere kaartjes: raak je er een kwijt of gaat er een corrupt, dan ben je niet direct alle foto’s kwijt. Geheugenkaartjes nemen gelukkig nauwelijks ruimte in. Berg ze bij elkaar op in een hoesje, zodat ze niet rondslingeren in je tas.

Tip: Controleer voor vertrek bij je reisverzekering of je fotoapparatuur voldoende gedekt is. Diefstal en schade zijn niet bij elke polis standaard verzekerd.

Reserve-accu

Een extra accu is niet altijd nodig, maar wel zo handig als je niet elke dag kunt opladen. Zoals bijvoorbeeld tijdens de eerder genoemde meerdaagse trektocht. Ook wanneer je fotografeert bij lage temperaturen is een reserveaccu slim, want dan verliest de accu veel sneller zijn capaciteit. Ga dus altijd met volle accu’s op pad.

Opladers en stekkers

Vergeet ook de oplader niet, en afhankelijk van welk land of werelddeel je bezoekt neem je ook één of twee wereldstekkers mee. Niet alle stekkers passen overal ter wereld. Overweeg een kleine stekkerdoos als je veel apparatuur meeneemt of weinig stopcontacten verwacht op de plek waar je verblijft.

Powerbank

Of het nu gaat om je camera, telefoon of tablet: een powerbank in je tas stoppen is altijd verstandig. Zo kun je apparatuur opladen waar en wanneer je wilt, zonder altijd afhankelijk te zijn van een stopcontact.

Statief

Een statief is zwaar en onhandig om mee te nemen, maar soms onmisbaar. Denk aan fotograferen in de schemering, bij watervallen met een lange sluitertijd, of met een telelens waarbij kleine bewegingen al voor onscherpte zorgen. Weeg af of het past bij wat je wilt fotograferen.

Filters

Filters zijn niet strikt noodzakelijk, maar ik neem ze altijd mee omdat ze ook de lens beschermen. Er zijn verschillende filters voor op de objectieven. Een UV-filter blokkeert ultravioletlicht, al is dat bij moderne objectieven minder relevant. Een polarisatiefilter maakt kleuren levendiger, verhoogt het contrast en vermindert reflecties. Een grijsfilter dimt het invallende licht, handig bij lange sluitertijden. Zorg dat filters goed beschermd zijn opgeborgen in een case, zodat ze de reis onbeschadigd overleven.

Accessoires

Kleine dingen die je niet wilt missen. Een camerariem om je jouw spiegelreflex- of systeemcamera om je nek te hangen, een clip om hem aan je rugzakband te bevestigen, lensdoekjes en een kwastje om zand te verwijderen, en een afstandsbediening als je zelf ook op de foto wilt staan.

Cameratas

Neem je veel apparatuur mee, dan is een goede cameratas onmisbaar. Je hebt specifieke cameratassen waarin je camera’s, objectieven en accessoires veilig kunt opbergen. Hiermee is de apparatuur ook goed beschermd tegen diefstal. Kies zeker op reis voor een tas die comfortabel is om langere tijd te dragen en voldoende ruimte biedt. Persoonlijk kies ik het liefst een tas die er niet uitziet als cameratas, zo trek je minder de aandacht van zakkenrollers.

Back-up

Wil je foto’s direct opslaan en bewerken, overweeg dan een laptop mee te nemen. Sla je foto’s meteen op in de cloud of op een USB-stick, en bewaar de laptop veilig, bijvoorbeeld in het kluisje op je hotelkamer.

Tip: Op reis neem ik vaak een mobiele kluis mee, zoals deze tas van Pacsafe. Daar passen een laptop, camera en andere waardevolle spullen in. Dankzij een binnenwerk van ijzerdraad is de tas niet met een mes te openen, en met een kabel bevestig je hem aan een bedframe, trapleuning of een zware radiator.

Goed om te weten: Dit artikel bevat affiliate links. Wanneer je een product koopt of boeking maakt via een van deze links, ontvangt Cultuur op Reis een kleine commissie zónder extra kosten voor jou.

Het bericht Paklijst reisfotografie: dit neem je mee verscheen eerst op Cultuur op reis.

Songkran, het Thaise Nieuwjaar, is misschien wel het leukste feest in Thailand met een mooie, traditionele kant. Wanneer ik nietsvermoedend in april in Bangkok ben, kijk ik mijn ogen uit bij de kleurrijke optochten en neem ik volop deel aan de vele watergevechten. Lees in deze blog alles over Songkran vieren in Thailand.

Wat is Songkran?

Het woord Songkran komt van het Sanskriet woord saṃkrānti, wat ‘beweging’ of ‘verandering’ betekent. Een verwijzing naar de zon die naar een nieuwe astrologische positie verschuift. Songkran is het traditionele Thaise Nieuwjaar, dat wordt gevierd vanaf 13 april. Bijzonder is dat het nieuwe jaar niet wordt ingewijd met vuurwerk, maar met water. Overal in Thailand staan mensen langs de kant van de weg met waterpistolen, rijden ze rond met trucks met tonnen water en ijsblokjes om anderen nat te gooien, of rijden gewapend met waterpistolen rond op brommers. Daarnaast komen op sommige plekken in grote steden duizenden mensen bij elkaar om gezamenlijk feest te vieren. De straat over lopen zónder nat te worden? Dat lukt deze dagen niet.

Songkran is een Boeddhistische viering, waarbij oorspronkelijk beelden van Boeddha gereinigd werden met geurige wateren. Het besprenkelen met water staat symbool voor reiniging en vernieuwing. Het natspetteren van anderen staat voor het wegspoelen van de tegenslagen en slechte dingen van het voorgaande jaar weg, en voor het maken van een nieuwe start in het nieuwe jaar. In de loop der tijd is het besprenkelen met water tijdens Songkran geëvolueerd tot een populaire activiteit, waarbij mensen voorbijgangers besprenkelen met water. Maar ook gaan veel Thai op deze dagen naar een tempel om te bidden of voedsel aan monniken aan te bieden. Ook wordt er water over boeddhabeelden gesprenkeld.

Songkran vieren

Ik heb geluk en ben precies op het juiste moment in Thailand, wanneer Songkran wordt gevierd. Zodra ik mijn hotel in Bangkok uit stap, is het me duidelijk: heel de stad verandert in één groot waterfestijn. Iedereen, van jong tot oud, doet mee en ook als je in een tuktuk zit of nietsvermoedend over straat loopt word je niet ontzien. Op de hoeken van de straat zie je mensen met waterpistolen en continu ontstaan spontane watergevechten. Overal zijn waterpistolen te koop, dus je kunt zelf ook volop meedoen.

Het meest bijzondere is dat het festival je als toerist de mogelijkheid geeft echt contact te maken. Zodra mensen zien dat je mee wilt doen aan de watergevechten, komen kinderen stiekem lachend op je af gerend om je nat te spetteren. Mijn zoontje wordt continu gevraagd of hij een waterpistool wil lenen om mee te doen aan watergevechten en heeft de tijd van zijn leven. En het is een laagdrempelige manier om met mensen in contact te komen. Kortom, het is een mooi moment voor wie Thailand écht wil beleven.

Songkran in Bangkok

In Bangkok trekken veel mensen naar Khao San Road, Silom Road en Siam-Square, waar duizenden mensen tegelijk deelnemen aan watergevechten en feest vieren. Hier kun je er vanuit gaan dat je drijfnat raakt. Maar langs de meeste straten van de stad kun je deelnemen aan watergevechten en genieten van traditionele Thaise muziek. Wij rijden na een paar dagen Songkran Bangkok uit. Onze auto wordt geregeld natgegooid, en ik kijk even op wanneer ik voor me een pick-up zie met in de laadbak een monnik met een plastic waterpistool in zijn handen.

Songkran in Chiang Mai

Volgens de verhalen is Chiang Mai de plek waar je moet zijn tijdens Songkran, omdat hier de meest uitbundige en traditionele versie van het Songkran-festival wordt gevierd. Hier kun je deelnemen aan religieuze ceremonies in boeddhistische tempels, kleurrijke optochten bewonderen en natuurlijk deelnemen aan watergevechten. De Tha Phae-poort is een van de populairste plekken voor festiviteiten. Wanneer ik in Chiang Mai ben, zijn de grote watergevechten al achter de rug, maar zag ik wel veel Thai in prachtige traditionele kledij.

Wanneer vindt Songkran plaats?

Het Songkran Festival begint als altijd op 13 april. Meestal duurt het drie dagen, maar afhankelijk van op welke dagen het valt, wordt het door de overheid verlengd. Veel mensen reizen naar hun familie en hebben zo iets meer tijd om met hen het Thaise nieuwjaar te vieren.

Tips voor reizen tijdens Songkran 

• Houd er rekening mee dat je tijdens Songkran op elk moment een emmer water over je heen kan krijgen. Iedereen wordt nat, of je nu wil of niet.
• Songkran is ook het moment dat mensen naar familie reizen. Het is dus extra druk op de wegen.
• Draag comfortabele kleding en zorg dat alle waardevolle spullen, zoals je telefoon en camera, in een waterdicht hoesje zitten.
• Koop een waterpistool en doe mee met alle watergevechten! Het is een hele ervaring en een beetje nat worden is helemaal niet erg, want april is de heetste maand in Thailand.

Ben je in april in Thailand? Dan mag je dit waterfestival niet missen.

Het bericht Songkran vieren in Thailand: ’s werelds grootste watergevecht verscheen eerst op Cultuur op reis.

Reis naar Berlijn

Wie mij een beetje kent, weet dat ik graag hardloop. En in maart liep ik de Halve Marathon van Berlijn, een mooie hardloopwedstrijd die langs de highlights van de stad slingert. Ik maakte er direct een stedentrip van én ik besloot met de trein te reizen. Ik woon in Utrecht, dus met een overstap in Amersfoort ben ik minder dan 6 uur in Berlijn. Zonder check-in, bagageband, parkeerplaatsen zoeken of milieusticker voor de auto.

Er is iets aan een treinreis dat een bezoek aan een stad anders maakt. Je nadert de stad langzaam, en ziet het landschap kilometer na kilometer veranderen. Wanneer de trein de buitenwijken van Berlijn binnenrijdt en de stad zich ontvouwt, ben ik er al een beetje mee vertrouwd. In de trein heb ik de tijd gehad om me in te lezen en zo nu en dan simpelweg uit het raam te kijken en te zien hoe het landschap verandert. Een fijne, relaxte manier van reizen.

Treintickets naar Berlijn

Dagelijks rijden er vanuit Nederland 6 directe treinen naar Berlijn, uitgevoerd door Deutsche Bahn als Intercity of ICE. Vanuit Amsterdam Centraal ben je in bijna 6 uur in Berlijn. Vanuit Nederland reis je vanuit een aantal steden zonder overstap naar Berlijn Hauptbahnhof: Amsterdam, Hilversum, Amersfoort, Apeldoorn, Deventer en Hengelo. Wie zoals ik in Utrecht woont, reist het best via Hilversum of Amersfoort. Ook voor een treinreis van Den Haag of Groningen naar Berlijn kun je het best via Amsterdam of Amersfoort reizen. Vanuit Maastricht reis je het snelst naar Berlijn met een overstap op het station van Herzogenrath in Duitsland.

Een ticket koop je via NS International of Deutsche Bahn, en dat kan al vanaf 39 euro voor een enkele reis. Vroeg boeken loont: hoe dichter bij de vertrekdatum, hoe hoger de prijs. Een zitplaatsreservering is niet verplicht, maar voor een rit van 6 uur is dit het zeker waard. Je kunt kiezen voor een stiltecoupé, een familiewagon, of een van de 6-persoonscabines met glazen deur. Soms zijn eerste-klasse tickets maar iets duurder dan tweede klas, en die ruimere stoelen en extra beenruimte maken een lange rit behoorlijk aangenamer. Je kunt kiezen uit 2 zitplaatsen naast elkaar aan het ene raam en een enkele zitplaats met tafeltje aan het andere raam.

Mocht je niet gereserveerd hebben, kijk dan op de elektronische plaatjes boven de stoelen. Een groen lampje betekent dat de plek niet gereserveerd en dus vrij is. Als de plek gereserveerd is, staat er vermeld vanaf welk station dit is.

Bewust reizen, in cijfers. Met een enkele treinreis naar Berlijn stoot je gemiddeld 9 kg CO₂ uit. Met het vliegtuig is dat al snel 117 kg. De trein is niet alleen comfortabeler – het is ook veruit de meest milieuvriendelijke manier om er te komen.

Hoe ziet de treinreis eruit?

De intercity naar Berlijn is iets luxer dan de Nederlandse binnenlandse trein. Er is een restauratiewagen waar je koffie, snacks, biertjes en eenvoudige maaltijden kunt halen. Bij de raamplaatsen en tafels zijn stopcontacten aanwezig, en er is wifi aan boord – al is de verbinding wisselvallig. Ik download daarom altijd van tevoren series of podcasts. Wie de 6 uur wil gebruiken om te lezen of gewoon uit het raam te kijken: alle ruimte daarvoor.

Tassen en koffers passen onder de stoel, in de rekken boven je hoofd, of in de grotere bagageruimtes tussen de coupés. Er is geen gedoe met gewichtslimieten en geen toeslag voor een grote koffer. Je loopt het station in, kunt direct instappen, en je stapt een paar uur later in Berlijn in de metro.

De nachttrein, een andere manier van reizen

Heb je zin in een echt avontuur? Stap dan op de European Sleeper, een rechtstreekse nachttrein die 3 keer per week vanuit Amsterdam naar Berlijn rijdt. De trein maakt een omweg via Antwerpen en Brussel, maar omdat je slaapt verlies je er geen voelbare tijd mee. Je bent op tijd in de stad voor een vroeg ontbijt. Een goed begin van je stedentrip Berlijn met de trein! Tickets beginnen vanaf 49 euro, afhankelijk van het type slaapplaats.

Aankomen in het centrum

De trein rijdt Berlijn binnen over de monumentale Berlijnse Stadtbahn, een stuk spoorlijn dat grotendeels op bakstenen bogen uit 1878 is gebouwd. Berlin Hauptbahnhof is een bestemming op zichzelf. Het glazen stationsgebouw ligt direct aan de Spree, op loopafstand van het regeringskwartier en de Reichstag. Vanuit het station vertrekken S-Bahn, U-Bahn, trams en bussen naar alle hoeken van de stad. Je bent meteen midden in Berlijn.

En mocht je verder willen reizen: vanuit Berlijn ben je met de trein bijvoorbeeld in 1,5 uur in Hamburg, in 4 uur in Praag, in 7 uur in Kopenhagen of in 8 uur in Wenen. De stad ligt op een knooppunt van Europa.

Doen in Berlijn

Berlijn is een rauwe maar bruisende stad. Overal zijn lagen: onder de straatkunst zit architectuur, onder de architectuur zit geschiedenis, en hieronder de verhalen van mensen die hier leefden. De Berlijnse Muur die de stad van 1961 tot 1989 letterlijk in tweeën deelde, heeft zichtbare sporen nagelaten. Indrukwekkend is de East Side Gallery: het langste overgebleven stuk muur, waarop tientallen kunstenaars na de val hun beelden schilderden.

Wie dieper in de DDR-periode wil duiken, bezoekt het Stasi-museum aan de oevers van de Spree, de Gedenkstätte Berliner Mauer of de voormalige Stasi-gevangenis Hohenschönhausen. Voor een heel ander soort verwondering is er het Museum für Naturkunde, een van de grootste natuurhistorische musea ter wereld. En dan is er Tempelhof: het vliegveld dat in 2008 zijn deuren sloot en sindsdien is teruggegeven aan de stad. Berlijners picknicken er, skaten er, of fietsen. Je kunt er ook rondleidingen volgen die de geschiedenis van het terrein vertellen – van Nazi-prestigeproject tot Berlijnse Luchtbrug.

Met de trein naar Berlijn

Van alle manieren om naar Berlijn te reizen, vind ik de trein de meest relaxte optie. Ondanks dat de rit toch 6 uur duurt, gaat de tijd voor je gevoel heel snel. Je zit comfortabel en kunt lekker door de trein lopen en even wat eten halen in de Bordbistro. Je leest een boek, kijkt een serie of staart wat uit het raam. Voor je het weet sta je in het centrum van Berlijn. Berlijn is een perfecte stad voor een heerlijke stedentrip. En dat op slechts een paar uur met de trein vanuit Nederland.

Het bericht Met de trein naar Berlijn: een comfortabele en duurzame stedentrip verscheen eerst op Cultuur op reis.

Fietstour door Bangkok

Als je als Nederlander in Bangkok bent, dan ontkom je er bijna niet aan om een fietstour bij Co van Kessel te boeken. Meer dan 30 jaar geleden begon hij als eerste met fietstochten in Bangkok, vanuit de overtuiging dat dit dé manier is om het verborgen en traditionele Bangkok te ontdekken. Hoewel hij inmiddels is overleden, zijn de Co van Kessel fietstours nog steeds een begrip in de stad.

Ik boek zelf ook een fietstour en daags na aankomst in Bangkok meld ik me samen met mijn man en kind bij het startpunt in de in de wijk Yaowarat, de grootste Chinatown ter wereld. Het is tijd om op de in de stad bekende gele fietsen te stappen.

Dwalen door Yaowarat

Twee jonge, lokale gidsen nemen mij en de rest van de groep vandaag op sleeptouw. Enthousiast stappen ze op de fiets en al snel zigzaggen we door de kronkelige, smalle straatjes van Yaowarat. We fietsen langs kleine winkels, tempels en huizen, soms zo dichtbij dat het voelt alsof we bijna bij mensen naar binnen rijden. Op iedere straathoek wordt vers eten bereid. Onderweg krijgen we flesjes water aangereikt door een vrouw die met haar zoontje voor haar huis zit. Al snel ben ik mijn richtingsgevoel volledig kwijt.

Wanneer we even stoppen bij de Chao Phraya-rivier, neem ik kort de tijd om me te oriënteren. Niet voor lang, want de gids seint dat we verder fietsen richting Yaowarat Road: dé winkelstraat van Chinatown. Overal hangen rode lantaarns, de felgekleurde neonreclames zijn tweetalig en de straat is bezaaid met foodstalletjes. Ik maak meteen een mentale notitie om hier later terug te komen om te eten.

Bloemenmarkt Pak Khlong Talat

Via een wirwar aan straatjes fietsen we verder richting de Memorial Bridge. We maken een korte stop bij de Chao Phraya rivier en genieten van het prachtige uitzicht op de skyline van Bangkok. Onze gids maant om snel de fietsen te stallen en we lopen een grote markthal binnen: de Pak Khlong Talat bloemenmarkt.

De bedwelmende geur van orchideeën, rozen en jasmijn komt je hier meteen tegemoet. Overal liggen kleurrijke bloemenkransen, Phuang Malai. Onze gids leidt ons langs de kraampjes en praat met de verkopers. Bij de een koopt ze Thaise appel, bij de volgende drakenfruit en lokale snacks voor ons om te proeven.

Vooral mijn zoontje geniet zichtbaar. Hij krijgt overal stukjes fruit aangeboden en is helemaal fan van de zoete koekjes van gepofte maïs met karamel. Ondertussen worden wij gewaarschuwd voor de durian. De vrucht is berucht om zijn sterke smaak en vooral geur. Die sla ik over, en ik proef in plaats hiervan de mangosteen die bij het openbreken een verrassend zoete witte vrucht blijkt te verbergen.

Tempelbezoek in Thonburi

Inmiddels zijn we de Chao Phraya-rivier overgestoken en komen we aan bij Wat Prayurawongsawat Worawihan, een prachtig tempelcomplex in Thonburi. De grote witte chedi (pagode) schittert in de zon. Tijdens het bezoek krijgen we uitleg over een aantal Thaise boeddhistische gebruiken. Zo mogen we allemaal een stukje bladgoud plakken op een Boeddhabeeld of andere spirituele objecten. Volgens de traditie brengt dat geluk.

Mijn zoontje heeft vooral oog voor de schildpaddenvijver bij de tempel. Je kunt hier de vele schildpadden voeden met vruchten die de tempel aan bezoekers verkoopt. Schaterlachend zit hij op zijn hurken naast het water en steekt een stokje met stukje fruit naar de dieren. Voor ons is het een heerlijk rustig moment in deze drukke stad.

Met de veerpont terug

Inmiddels ben ik helemaal gewend aan het fietsen in Bangkok. Het verkeer in Bangkok is druk, maar verrassend overzichtelijk. Zolang je duidelijk aangeeft waar je naartoe gaat, krijg je de ruimte. Alleen het links fietsen blijft even wennen.

Veel te snel is het tijd om terug te gaan. Met de ferry steken we samen met de fietsen de rivier over, terug naar het startpunt. Na ongeveer 12 kilometer fietsen zit de tour erop, en de tijd is voorbijgevlogen. Dus wil je Bangkok écht leren kennen? Stap op de fiets en laat je verrassen door een kant van de stad die je anders nooit zou zien.

Mijn ervaring met Co van Kessel fietstours

Ik zeg het vaker, maar fietsen is echt de beste manier om een stad te ontdekken. Zo ook het authentieke Bangkok. Het fietsen zelf is al een belevenis. Je fietst langs tempels, door woonwijken en smalle straatjes die je zelf nooit zou ontdekken. Er is geen standaard route, de gids past deze iedere keer weer een beetje aan op de drukte. Daardoor vermijd je de grote wegen en ontdek je juist de onbekende plekken van de stad.

Niet de highlights van Bangkok, maar de plekken waar de mensen echt leven en de wat rauwere kant van de stad. Dit sluit aan bij de visie van Co van Kessel: het ondersteunen van lokale gemeenschappen en kleine ondernemers en religieuze instellingen.

De afwisseling tussen het drukke Chinatown en het rustigere Thonburi geeft een compleet beeld van Bangkok. De bloemenmarkt en het proeven van lokaal fruit waren voor ons echte hoogtepunten. Een absolute aanrader voor iedereen die Bangkok op een unieke manier wil ervaren.

Praktische informatie

Tijdens de fietstocht ontvang je een flesje water en verschillende snacks tijdens de tussenstops. Het kan erg heet zijn in Bangkok, dus neem zelf ook wat te drinken mee. Ook handig is een doek om je schouders te bedekken. Tijdens de tour worden een paar tempels bezocht, je moet dus rekening houden met je kleding. De fietsen van Co van Kessel hebben een mandje voor je flesje water en andere spullen. Voor kinderen vanaf 5 jaar die zelf al goed kunnen fietsen zijn er kinderfietsen en fietshelmen beschikbaar. Kleine kinderen kunnen ook mee achterop in een kinderzitje.

Lees ook: de nachttrein van Bangkok naar Chiang Mai

Het bericht Ontdek het echte Bangkok tijdens een fietstour verscheen eerst op Cultuur op reis.

Het Groot Begijnhof in Leuven

De begijnen of béguines waren ongehuwde vrouwen die hun leven richtten tot God zonder zich hierbij terug te trekken uit de wereld. Ze wijdden zich aan gebed, arbeid en zorg voor de zieken. In de dertiende eeuw richtten ze begijnhoven op. Kleine hofjes met huizen en kerken, gebouwd in een typisch Vlaamse stijl. De béguines die hier woonden waren vrij om te komen en gaan in de samenleving of zich tijdelijk terug te trekken uit de gemeenschap.

In Leuven vestigden de religieuze vrouwen zich net buiten de toenmalige stadsomwalling, aan de oevers van de Dijle. Het lijkt of er in die honderden jaren niets is veranderd. De middeleeuwse vakwerkhuizen zijn een lust voor het oog. De meeste werden gebouwd tussen 1630 en 1670, in warmrode baksteen en met natuurstenen kozijnen rond de kleine raampjes, soms voorzien van trapgevels en typische kleine dakkapellen. Zo nu en dan siert een klein beeldhouwwerkje de gevel of valt je blik opeens op een pleintje of groen park.

Begijnen en studenten

Tijdens de hoogdagen van het Begijnhof in de zeventiende eeuw woonden er zo’n 300 begijnen, maar onder de Franse bezetting werden de religieuze hoven afgeschaft. Tegenwoordig loop je er vooral studenten tegen het lijf. De Katholieke Universiteit van Leuven, de oudste nog bestaande katholieke universiteit ter wereld, kocht in 1962 het complex op en liet het prachtig restaureren. Nu wonen er studenten, gastprofessoren en onderzoekers uit alle werelddelen. Je komt er dan ook volop studenten tegen wanneer je door de pittoreske straatjes wandelt, ver buiten de drukte van de stad.

Ook valt me op dat op de deuren of op de gevels van de huisjes namen staan. Pas in de Napoleontische tijd kregen huizen namelijk huisnummers toebedeeld. Tot die tijd herkende je de huizen door de naam die op de gevel vermeld stond. De huizen in het Groot Begijnhof droegen namen van heiligen of verwijzingen naar het Oude of het Nieuwe Testament. Struin je door het hof dan zie je deze namen nog steeds op de deuren en gevels vermeld. Zo zie je er huis Sint-Gertrudis van Nijvel, de beschermheilige tegen ratten en muizen.

Bijzondere studentenhuizen zijn het. Niet veel studenten kunnen gezegd hebben dat zij ooit in UNESCO-Werelderfgoed woonden! In 1998 werden namelijk dertien Vlaamse begijnhoven ingeschreven op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Zo ook het Leuvense Groot Begijnhof. Het was altijd al een plaats met een rijk verleden, maar sindsdien vormt het ook een echte trekpleister voor toeristen. Op iedere straathoek lijkt nog een bijzondere herinnering in de lucht te hangen, aan de Begijnen die hier eeuwen geleden woonden.

Het Klein Begijnhof van Leuven

Leuven telt nog een begijnhof, het Kleine Begijnhof dat ooit net buiten de eerste poorten van de stad lag, vlakbij de Sint-Geertruiabdij. Het doet zijn naam eer aan en bestaat uit slechts een dertigtal huizen in traditionele Vlaamse stijl: niet meer dan een straat en twee doodlopende steegjes. Hoe klein ook, dit hofje laat een grote indruk achter. Helderwitte huisjes met blauwe deuren aan straten die bestaan uit ongelijke, vervaarlijke kasseien.

Het bericht Een wandeling door het Groot Begijnhof in Leuven verscheen eerst op Cultuur op reis.

Abbadia San Salvatore

Abbadia San Salvatore ligt in de provincie Siena. Het stadje dankt haar naam aan de Longobardische Abdij van San Salvatore, die na al die eeuwen nog steeds het imposante middelpunt van het plaatsje is. De abdij telde in haar hoogtijdagen meer dan 100 monniken en ontving een constante stroom pelgrims die de Via Francigena liepen. Ik bewonder het verhoogde altaar van de abdij en de grote crypta longobarda – met prachtig versierde zuilen en kapitelen met motieven van soldaten, paarden en dieren. In het bijbehorende museum ligt een facsimile van de beroemde Bibbia Amiatina. Het origineel bevindt zich tegenwoordig in Florence.

Het mijnmuseum van Abbadia San Salvatore

Hoe indrukwekkend ook, Abbadia San Salvatore bloeide pas echt op toen de kwikmijnen openden. Die maakten van de Amiata-regio de op één na grootste kwikproducent ter wereld. En daarover leer ik vandaag alles in het mijnmuseum van Abbadia San Salvatore.

Bij de ingang van het Museo Minerario di Abbadia San Salvatore wacht gids Massimo me al op. Hij neemt me vandaag op sleeptouw door het museum. Het is een warme dag en dus ben ik verbaasd wanneer ik door Massimo gewaarschuwd word voor de kou. “Neem je wel een trui mee? Het kan koud zijn onder de grond”. Ik ben nu al benieuwd naar wat komen gaat.

Een van de grootste kwikmijnen in Europa

Het museum is verspreid over verschillende voormalige mijngebouwen. Zodra ik het terrein oploop, begint Massimo te vertellen. Hij werkt hier niet zomaar als gids, hij is hier ook als nakomeling van mijnwerkers. Bijna iedereen die in het dorp woont heeft wel een vader of grootvader die hier onder de grond gewerkt heeft, of iemand die op een andere manier bij de fabriek betrokken was.

Langzaam schetst Massimo een beeld. Waar nu beukenbomen groeien, was ooit een van de grootste kwikmijnen in Europa. Op de flanken van de uitgedoofde vulkaan Monte Amiata bloeide vanaf het einde van de negentiende eeuw de mijnbouw op, vooral rond het stadje Abbadia San Salvatore. In 1899 werd de fabriek geopend en in de hoogtijdagen was dit, na het Spaanse Almadén, de een na grootste producent van kwik ter wereld.

De laatste mijn sloot in 1982, waarmee een zwaar maar belangrijk tijdperk uit de industriële geschiedenis van Italië werd afgesloten. Vandaag herinneren slechts verlaten gebouwen, roestige installaties en verhalen van oud-mijnwerkers aan deze periode. Én om die te bundelen is er nu dus een interessant industrieel museum. Het Museo Minerario is gevestigd in de voormalige mijngebouwen en je kunt er leren over het harde leven onder de grond. “Mag ik het je ook laten zien?” vraagt Massimo terwijl voor me uitloopt. 

Het leven in de mijnen

Ik loop achter hem het museum in. “Hier werd cinnaberiet gewonnen, het mineraal waaruit kwik wordt gehaald, ofwel kwikzilver.” In zijn handen heeft Massimo een loodzware steen en een klein flesje kwik. “Voel eens hoe zwaar dat kleine flesje is.” Ik neem eerst en steen en vervolgens het flesje met het zilveren vloeistof in mijn hand. Het flesje is zwaarder dan ik verwachtte – en stukken zwaarder dan de steen.

Cinnaberiet en kwik zijn hier volop aanwezig in het vulkanische gesteente, maar het is lastig te delven. Het kwik slingert zich als een slang door de steen heen. De kwikhoudende steen werd losgehakt en boven de grond gebracht. Uit kilo’s stenen kon slechts een kleine hoeveelheid kwik gedolven worden. En hoe dat mijnen er nu uitziet? Ik kan het me lastig voorstellen. Maar Massimo weet hier iets op.

Zelf de mijnen in

In het museum is een klein stukje mijngang nagebouwd. Aan de wand zie ik een klein kastje met ronde medailles. Een controlesysteem, zo wordt me verteld. Mijnwerkers namen een muntje mee zodra ze de mijn ingingen, en hingen dit na het werk terug. Miste er een muntje, dan miste er een persoon in de mijn. En dan werd er gezocht, in mijnschachten en -gangen die honderden meters de diepte in gingen.

Ondertussen is Massimo in een origineel oud treintje gestapt, ik ga in een van de wagens erachter zitten. Met een hoop gerammel gaan we op pad, een mijnschacht in waar de werkomgeving van de mijnwerkers is nagebootst. Hier krijg ik een klein idee hoe het was om in de mijnen te werken, twaalf uur per dag, in benauwde smalle tunnels en in de hitte.

De mijnschachten gingen 450 meter naar beneden. Hier werkten de mannen zeker de eerste decennia nog zonder beschermende kleding en met minimaal gereedschap. Dankzij de aanwezigheid van de vulkaan was het onder de grond bloedheet, zeker 40 graden. Massimo steekt een gaslampje aan om me te laten inzien hoe minimaal licht dit geeft. En wanneer hij het lampje uitdraait is er niets dan duisternis.

Weer boven de grond

Ik ben blij wanneer ik de mijngangen uit ben en weer zonlicht op mijn armen voel schijnen. Het is een indrukwekkende ervaring om een idee te krijgen van de mijnen, en hoe het was om hier uren aaneen stenen te hakken en weer boven de grond te krijgen, en ik ben blij dat hier tegenwoordig niemand meer onder de grond werkt.

Na de wereldoorlogen kelderde de vraag naar kwik. In 1976 is men gestart met het sluiten van mijnen. Kort hierna werd besloten een museum te openen om de verhalen van de mijnbouw levend te houden. En dat is gelukt. De aanwezigheid van het mijnmuseum onthult het verleden van Abbadia San Salvatore dat onlosmakelijk verbonden is met de mijnbouw. En daarom, als je in de buurt bent, is het een must om te bezoeken.

Meer in de buurt van Abbadia San Salvatore

Tijdens mijn reis ontdek ik Val d’Orcia, een prachtige vallei in het zuidoosten van Toscane, Amiata. Hier vind je glooiende heuvels vol bloemen, rijen cipressen en prachtige landhuizen. De vallei wordt in het zuiden begrensd door de Monte Amiata, een 1738 meter hoge, uitgedoofde vulkaan. Je bezoekt er dorpen zoals Abbadia San Salvatore, verkent musea, ontdekt prachtige werken van de Della Robbia-familie uit Florence, en wandelt of fietst over de pelgrimsroute Via Francigena.

• Lees ook: Langs oude sporen in Val d’Orcia en Amiata: de Via Francigena en het vergeten mijnverleden (italieuitgelicht.nl)

Het bericht Een bezoek aan het mijnmuseum van Abbadia San Salvatore in Toscane verscheen eerst op Cultuur op reis.