Abbadia San Salvatore

Abbadia San Salvatore ligt in de provincie Siena. Het stadje dankt haar naam aan de Longobardische Abdij van San Salvatore, die na al die eeuwen nog steeds het imposante middelpunt van het plaatsje is. De abdij telde in haar hoogtijdagen meer dan 100 monniken en ontving een constante stroom pelgrims die de Via Francigena liepen. Ik bewonder het verhoogde altaar van de abdij en de grote crypta longobarda – met prachtig versierde zuilen en kapitelen met motieven van soldaten, paarden en dieren. In het bijbehorende museum ligt een facsimile van de beroemde Bibbia Amiatina. Het origineel bevindt zich tegenwoordig in Florence.

Het mijnmuseum van Abbadia San Salvatore

Hoe indrukwekkend ook, Abbadia San Salvatore bloeide pas echt op toen de kwikmijnen openden. Die maakten van de Amiata-regio de op één na grootste kwikproducent ter wereld. En daarover leer ik vandaag alles in het mijnmuseum van Abbadia San Salvatore.

Bij de ingang van het Museo Minerario di Abbadia San Salvatore wacht gids Massimo me al op. Hij neemt me vandaag op sleeptouw door het museum. Het is een warme dag en dus ben ik verbaasd wanneer ik door Massimo gewaarschuwd word voor de kou. “Neem je wel een trui mee? Het kan koud zijn onder de grond”. Ik ben nu al benieuwd naar wat komen gaat.

Een van de grootste kwikmijnen in Europa

Het museum is verspreid over verschillende voormalige mijngebouwen. Zodra ik het terrein oploop, begint Massimo te vertellen. Hij werkt hier niet zomaar als gids, hij is hier ook als nakomeling van mijnwerkers. Bijna iedereen die in het dorp woont heeft wel een vader of grootvader die hier onder de grond gewerkt heeft, of iemand die op een andere manier bij de fabriek betrokken was.

Langzaam schetst Massimo een beeld. Waar nu beukenbomen groeien, was ooit een van de grootste kwikmijnen in Europa. Op de flanken van de uitgedoofde vulkaan Monte Amiata bloeide vanaf het einde van de negentiende eeuw de mijnbouw op, vooral rond het stadje Abbadia San Salvatore. In 1899 werd de fabriek geopend en in de hoogtijdagen was dit, na het Spaanse Almadén, de een na grootste producent van kwik ter wereld.

De laatste mijn sloot in 1982, waarmee een zwaar maar belangrijk tijdperk uit de industriële geschiedenis van Italië werd afgesloten. Vandaag herinneren slechts verlaten gebouwen, roestige installaties en verhalen van oud-mijnwerkers aan deze periode. Én om die te bundelen is er nu dus een interessant industrieel museum. Het Museo Minerario is gevestigd in de voormalige mijngebouwen en je kunt er leren over het harde leven onder de grond. “Mag ik het je ook laten zien?” vraagt Massimo terwijl voor me uitloopt. 

Het leven in de mijnen

Ik loop achter hem het museum in. “Hier werd cinnaberiet gewonnen, het mineraal waaruit kwik wordt gehaald, ofwel kwikzilver.” In zijn handen heeft Massimo een loodzware steen en een klein flesje kwik. “Voel eens hoe zwaar dat kleine flesje is.” Ik neem eerst en steen en vervolgens het flesje met het zilveren vloeistof in mijn hand. Het flesje is zwaarder dan ik verwachtte – en stukken zwaarder dan de steen.

Cinnaberiet en kwik zijn hier volop aanwezig in het vulkanische gesteente, maar het is lastig te delven. Het kwik slingert zich als een slang door de steen heen. De kwikhoudende steen werd losgehakt en boven de grond gebracht. Uit kilo’s stenen kon slechts een kleine hoeveelheid kwik gedolven worden. En hoe dat mijnen er nu uitziet? Ik kan het me lastig voorstellen. Maar Massimo weet hier iets op.

Zelf de mijnen in

In het museum is een klein stukje mijngang nagebouwd. Aan de wand zie ik een klein kastje met ronde medailles. Een controlesysteem, zo wordt me verteld. Mijnwerkers namen een muntje mee zodra ze de mijn ingingen, en hingen dit na het werk terug. Miste er een muntje, dan miste er een persoon in de mijn. En dan werd er gezocht, in mijnschachten en -gangen die honderden meters de diepte in gingen.

Ondertussen is Massimo in een origineel oud treintje gestapt, ik ga in een van de wagens erachter zitten. Met een hoop gerammel gaan we op pad, een mijnschacht in waar de werkomgeving van de mijnwerkers is nagebootst. Hier krijg ik een klein idee hoe het was om in de mijnen te werken, twaalf uur per dag, in benauwde smalle tunnels en in de hitte.

De mijnschachten gingen 450 meter naar beneden. Hier werkten de mannen zeker de eerste decennia nog zonder beschermende kleding en met minimaal gereedschap. Dankzij de aanwezigheid van de vulkaan was het onder de grond bloedheet, zeker 40 graden. Massimo steekt een gaslampje aan om me te laten inzien hoe minimaal licht dit geeft. En wanneer hij het lampje uitdraait is er niets dan duisternis.

Weer boven de grond

Ik ben blij wanneer ik de mijngangen uit ben en weer zonlicht op mijn armen voel schijnen. Het is een indrukwekkende ervaring om een idee te krijgen van de mijnen, en hoe het was om hier uren aaneen stenen te hakken en weer boven de grond te krijgen, en ik ben blij dat hier tegenwoordig niemand meer onder de grond werkt.

Na de wereldoorlogen kelderde de vraag naar kwik. In 1976 is men gestart met het sluiten van mijnen. Kort hierna werd besloten een museum te openen om de verhalen van de mijnbouw levend te houden. En dat is gelukt. De aanwezigheid van het mijnmuseum onthult het verleden van Abbadia San Salvatore dat onlosmakelijk verbonden is met de mijnbouw. En daarom, als je in de buurt bent, is het een must om te bezoeken.

Meer in de buurt van Abbadia San Salvatore

Tijdens mijn reis ontdek ik Val d’Orcia, een prachtige vallei in het zuidoosten van Toscane, Amiata. Hier vind je glooiende heuvels vol bloemen, rijen cipressen en prachtige landhuizen. De vallei wordt in het zuiden begrensd door de Monte Amiata, een 1738 meter hoge, uitgedoofde vulkaan. Je bezoekt er dorpen zoals Abbadia San Salvatore, verkent musea, ontdekt prachtige werken van de Della Robbia-familie uit Florence, en wandelt of fietst over de pelgrimsroute Via Francigena.

• Lees ook: Langs oude sporen in Val d’Orcia en Amiata: de Via Francigena en het vergeten mijnverleden (italieuitgelicht.nl)

Het bericht Een bezoek aan het mijnmuseum van Abbadia San Salvatore in Toscane verscheen eerst op Cultuur op reis.

Gek op de mosasaurus

Sinds een paar weken gaat het hier nog maar over één ding: de mosasaurus. Keer op keer moet ik het nieuwe boek Een knipoog van een mosasaurus voorlezen. De driejarige weet inmiddels alles over de ontdekking van een fossiel van een mosasaurus in de mergelgroeve bij Maastricht en wil nog maar naar één plek toe: het Natuurhistorisch Museum Maastricht. En dus trekken we samen naar het zuiden van het land, op weg naar een museumbezoek dat hij al weken in zijn hoofd heeft.

Een knipoog van een mosasaurus

Het is een geluk dat het zo’n stevig boekje is, anders was het inmiddels waarschijnlijk al stukgelezen. Bijna iedere avond ligt het Gouden Boekje Een knipoog van een mosasaurus boven op de voorleesstapel. Het korte verhaal is geschreven door Jacques Vriens, geïllustreerd door Ivan & Ilia, en gemaakt in samenwerking met Centre Céramique en het Natuurhistorisch Museum Maastricht.

Het verhaal gaat over Laila en Jelle, twee kinderen die gek zijn op dino’s. Wanneer ze horen over de ontdekking van een fossiel van een mosasaurus in een mergelgroeve bij Maastricht, worden ze nieuwsgierig en gaan ze op bezoek bij het museum. ’s Nachts droomt Laila dat de mosasaurus haar een knipoog geeft. En die droom lijkt aanstekelijk, want mijn zoontje staat inmiddels nog net niet met de Museumkaart in de hand bij de voordeur. Hij is klaar om op pad te gaan.

Op naar Maastricht

“Daar is het!” klinkt het plotseling. We lopen door het Jekerkwartier richting het De Bosquetplein, en ineens herkent mijn zoontje de bronzen toegangsdeur van het museum uit de illustraties van Ivan en Ilia. Trots poseert hij met het boekje in zijn hand voor het Natuurhistorisch Museum Maastricht.

Binnen rent hij naar de kassa om de Museumkaarten te laten scannen, en dan wordt hij stil. Heel stil. Direct naast de ingang begint de Mosasaurus Experience. Het idee is dat je eerst door het museum loopt om meer te leren over het Krijt, de mosasaurus en de natuur van Limburg vroeger en nu. Maar de mosasaurus lonkt. En dus gaan we eerst daarheen.

Oog in oog met de Mosasaurus

Na een paar stappen stokt zijn adem. In de ruimte hangt een immens 3D-geprint skelet van een mosasaurus. Bij binnenkomst kijk je recht in zijn bek, en van dichtbij is hij ineens wel erg groot. Oog in oog staan met een ‘dino’ maakt indruk — zelfs op een driejarige die zichzelf heel groot en stoer vindt.

De tentoonstelling Ontmoet Bèr – Mosasaurus Experience vertelt het verhaal van het Maastrichtien, het laatste deel van het Krijt. Tussen 70 en 66 miljoen jaar geleden lag hier een ondiepe, subtropische zee. In die Krijtzee leefden de Maashagedissen: mosasauriërs. De beroemdste is Bèr, een mosasaurus die in 1998 werd gevonden in de ENCI-groeve, waar je tegenwoordig ook kunt wandelen.

Het 3D-geprinte skelet van Bèr vormt het middelpunt van de tentoonstelling. Omdat slechts zo’n 40 procent van het oorspronkelijke skelet is teruggevonden, is de rest gemodelleerd op basis van fossielen uit Noord-Amerika en Angola. Met 3D-printers van Naturalis in Leiden zijn alle botten millimeter voor millimeter op ware grootte nagemaakt in kunststof.

Terwijl mijn zoontje door de ruimte rent en filmpjes bekijkt van een zwemmende Bèr, sta ik stil bij het skelet. Elf meter lang, zo’n vierhonderd botten, hangend aan het plafond recht boven je hoofd. De film op de achtergrond brengt het geheel tot leven.

Het Natuurhistorisch Museum ontdekken

Wanneer we ons losmaken van de Mosasaurus Experience en de rest van het museum verkennen, dwalen we langs fossielen, botten en opgezette dieren. Het Natuurhistorisch Museum Maastricht bezit fossielen van vijf verschillende soorten mosasaurussen, maar er is veel meer te zien.

Mijn zoontje kruipt door een vossenhol, gruwelt van de insecten en kijkt zijn ogen uit bij de opgezette vogels. Hij herkent er verschillende en luistert aandachtig naar de bijbehorende geluiden. Hij doet speurtochten, bladert door het Fossiele vriendjes-vriendenboekje, laat mij alles voorlezen (al begrijpt hij niet alles) en kijkt verwonderd naar de “hele, hele, hele oude botten” die hij in kijkkastjes vindt.

Even later staat hij opnieuw oog in oog met een mosasaurus. Dit keer met Manny, een replica. Het fossiel van deze mosasaurus werd halverwege de achttiende eeuw gevonden in de Sint-Pietersberg, maar werd door de Franse bezetter meegenomen naar Parijs. Tot op de dag van vandaag pleit het Natuurhistorisch Museum Maastricht voor teruggave van het skelet door het Muséum national d’Histoire naturelle.

Dan gaan we naar buiten. Het museum ligt aan het einde van de Grote Looiersstraat, vlak bij de oude vestingmuren van Maastricht, en is gevestigd in het voormalige kloostercomplex van de Grauwzusters uit de zeventiende eeuw. Vanuit de binnentuin zie ik de Jeker stromen. Ook de binnentuin zelf is bijzonder: een botanische tuin die er nu wat grauw bij ligt maar die in de zomer een groene oase vormt. Hier ligt een zesduizend kilo zwaar blok steen met Bèrs schedel, permanent tentoongesteld in een glazen ruimte, omdat het fossiel te groot en te fragiel is om te verplaatsen.

Naar huis met een knipoog

Na een laatste blik op Bèr gaan we na uren rondstruinen door het museum weer naar huis. Met een hoofd vol verhalen, indrukken en heel veel mosasaurussen. En mijn zoontje weet het zeker: ook hij kreeg een knipoog van de mosasaurus.

Goed om te weten: de Gouden Boekjes

De Gouden Boekjes zijn stevige, handzame kinderprentenboeken met het herkenbare gouden randje. Oorspronkelijk afkomstig uit Amerika, maar in Nederland uitgegeven door Uitgeverij Rubinstein. Er zijn meerdere Gouden Boekjes gemaakt in samenwerking met musea, zoals het Rijksmuseum (Het meisje met de gouden jurk, Marten & Oopjen) en Teylers Museum (Het spook in Teylers huis).

Een knipoog van een mosasaurus is een spannend en meeslepend kinderboek dat van begin tot eind weet te boeien. Dat is natuurlijk wel toevertrouwd aan de bekende kinderboekenschrijver Jacques Vriens. De illustraties van Ivan & Ilia brengen het verhaal op prachtige wijze tot leven: ze zijn warm, kleurrijk en bijzonder aansprekend. Dankzij deze illustraties verandert zelfs een grote, enge mosasaurus in een onverwachte vriend voor een driejarige. Hoe leuk is dat: eerst Een knipoog van een Mosasaurus voorlezen en daarna samen naar het museum?

Met een museumkaart is Natuurhistorisch Museum Maastricht gratis te bezoeken. Het museum ligt in het historische centrum van Maastricht, dus combineer je museumbezoek gerust met een korte stedentrip.

Het bericht Op zoek naar de mosasaurus in het Natuurhistorisch Museum Maastricht verscheen eerst op Cultuur op reis.

Kasteel de Haar komt tot leven

Ik breng geregeld een bezoek aan het monumentale Kasteel de Haar in het Utrechtse dorpje Haarzuilens. Ik maak een rondje door het kasteel – de vrijwilligers weten me altijd weer iets nieuws te vertellen – of ik wandel door de kasteeltuinen. Maar zo aan het einde van het jaar is een bezoek aan het kasteel extra sprookjesachtig. Kasteel de Haar staat in december namelijk in het teken van het unieke lichtevenement ‘De Lumineuze Nachten van Kasteel de Haar.’

Zodra de schemer valt, komt het kasteelpark tot leven. Het begint al zodra ik de brug naar de poort op loop. De toegangspoort is prachtig verlicht en dit is nog maar het begin. Het kasteel, de grachten, de standbeelden, bomen en vijvers worden als filmdecor gebruikt voor de lichtshow en dit jaar staan de dieren van het park centraal. Prachtige lichtinstallaties vertellen het verhaal van de dieren die hier vroeger rondliepen. De blauwe reiger in de slotgracht, de pauw die een diner verstoorde en de waterbuffels die naar het park werden gebracht. En vergeet de papegaaien niet, die de stem van de barones van Kasteel de Haar zo goed konden imiteren dat de butler hen steeds eten bracht.

Een magische winteravond

De projecties op de kasteelmuren zijn ronduit spectaculair. De combinatie van de sfeer, het verhaal en de wandeling langs mooie lichtinstallaties maken het een magische beleving. De Lumineuze Nachten is te zien van 6 december tot en met 4 januari. Als bezoeker loop je door het park en krijg je verschillende videoprojecties te zien. Elk jaar wordt er een nieuw verhaal verteld, waarbij telkens wordt geput uit waargebeurde, historische gebeurtenissen van het domein van kasteel de Haar. Mét de nodige magie zodat het verhaal boeiend is voor zowel volwassenen als kinderen.

Meer weten?

Wat zijn de Lumineuze Nachten?

De Lumineuze Nachten van kasteel de Haar is een magische wandeling door de tuinen rondom het kasteel. De wandeling duurt zo’n 1,5 uur en is ongeveer 2,2 kilometer lang. Tijdens de wandeling zie je verschillende lichtprojecties en hoor je verhalen over kasteel de Haar en zijn bewoners. De Lumineuze Nachten vinden telkens plaats na zonsondergang. Als je een vroeg tijdslot kiest kun je (met je Museumkaart) vooraf ook nog het museum zelf bezoeken.

Kaarten voor De Lumineuze Nachten

Kaarten voor De Lumineuze Nachten kosten € 23,50 voor volwassenen en € 18,50 voor kinderen vanaf 4 jaar, inclusief servicekosten. Kinderen tot en met 3 jaar krijgen gratis toegang. Tickets zijn uitsluitend online verkrijgbaar; je kiest zelf je tijdslot. Wacht niet te lang, het evenement is snel uitverkocht. Meer informatie en tickets vind je op de website van De Lumineuze Nachten.

Met de trein naar De Lumineuze Nachten

Wil je lekker duurzaam met de trein naar De Lumineuze Nachten afreizen? Dat kan! Deze editie is er een samenwerking met de NS. In de Spoordeelwinkel kun je combinatietickets kopen, waarbij je een treinticket en toegangskaartje krijgt én daarnaast gratis gebruik kunt maken van een shuttlebus van en naar Station Vleuten. Extra fijn is dat er hierdoor 360 tickets per dag beschikbaar zijn, bovenop de standaard tickets op de event website.

Meer musea in en om Utrecht bezoeken? Lees de blog over de leukste musea in Utrecht en omgeving.

Het bericht De Lumineuze Nachten: een magische avondwandeling door de tuinen van Kasteel de Haar verscheen eerst op Cultuur op reis.

Musea in Utrecht

Centraal Museum

Centraal Museum Utrecht is gevestigd in het voormalige Agnietenklooster, midden in het mooie museumkwartier van Utrecht. Hier vind je een mix van oude meesters, moderne kunst en stadsgeschiedenis. Zo bewonder je er de grootste verzameling werken van Gerrit Rietveld ter wereld, het nagebouwde atelier van Dick Bruna – geestelijk vader van Nijntje, een 17e-eeuws poppenhuis en een eeuwenoud schip. De tijdelijke tentoonstellingen zijn altijd een apart bezoek waard.

Nijntje Museum

Ieder kind moet ooit in het Nijntje Museum geweest zijn. In dit kindvriendelijke museum ontdekken peuters en kleuters de wereld door te spelen, kijken en onderzoeken. Ze leren tellen, ontdekken woorden en gaan zelf aan de slag met vorm en kleur, geïnspireerd op de prentenboeken van Dick Bruna. Ook ontdekken ze Nijntjes huis en rijden over een verkeersplein met een Nijntje trein of auto. Zorg dat de spoorbomen op tijd omlaag gaan!

DOMunder

DOMunder neemt je mee onder het Domplein in Utrecht. Hier ontdek je sporen van het Romeinse verleden van Utrecht en van de roemrijke middeleeuwen, en herbeleef je de verwoestende storm van 1674 waarbij het schip van de Domkerk instortte en het Domplein ontstond. Pak de slimme zaklamp en ga op een ondergrondse ontdekkingstocht vol spannende verhalen en archeologische schatten. Hier kun je de fundamenten van de via praetoria (de weg die van noord naar zuid liep door het castellum) bijna aanraken en zie je de fundamenten van de principia (het hoofdgebouw van de Romeinse commandant). Lees over alles wat er op en onder het Domplein te zien is.

Museum Catharijneconvent

In een prachtig voormalig klooster aan de Nieuwegracht ligt Museum Catharijneconvent. Dit is hét museum voor religieuze kunst en geschiedenis in Nederland. Aan de hand van middeleeuwse schilderijen, sculpturen en manuscripten vertelt het museum het verhaal van het christendom in Nederland. Zo vind je er onder meer schilderijen van Rembrandt, Pieter Saenredam en Jan van Scorel. Hoogtepunt is de schatkamer met indrukwekkende religieuze artefacten. Aan het einde van het jaar vind je in dit museum ook het Huis van Sinterklaas en de mooiste kerststal van Nederland.

Spoorwegmuseum

Voor treinfanaten van alle leeftijden is er het Spoorwegmuseum. In het oude Maliebaanstation ontdek je 175 jaar spoorweggeschiedenis. Historische stoomlocomotieven staan zij aan zij met moderne NS-treinen. Neem een kijkje in koninklijke wachtkamers en beleef de spannende attracties. Het is echt een museum waar niet alleen de kinderen maar ook de (groot-)ouders hun ogen uitkijken. Extra leuk? Neem de museumtrein van Utrecht Centraal naar het Spoorwegmuseum, of maak een rit in een historische trein.

Sonnenborgh Museum en Sterrenwacht

Museum Sonnenborgh is gehuisvest in een 16e-eeuws bastion en 19e-eeuwse sterrenwacht en combineert astronomie en meteorologie. In het museum beklim je de trappen naar de sterrenkoepels, bewonder je historische telescopen, leer je meer over de samenstelling van de zon en verken je het heelal in het planetarium. Op sterrenkijkavonden krijg je een mini-college over het heelal. Bij helder weer kan je zelf door de telescopen kijken en de maan, planeten en sterren waarnemen.

Rietveld Schröderhuis

Het Rietveld Schröderhuis is niet alleen een van de leukste musea van Utrecht, maar ook UNESCO-werelderfgoed. Ontworpen door Gerrit Rietveld in 1924 is dit huis een icoon van de De Stijl-beweging. Tijdens een rondleiding mag je het huis verkennen en ontdek je hoe Rietveld hier een visie creëerde voor een nieuwe manier van wonen. Een must voor liefhebbers van architectuur en design, en een unieke kans om een van de meest invloedrijke gebouwen van de 20e eeuw te ervaren.

Domtoren

De Domtoren is dagelijks geopend voor rondleidingen. Je gaat met een gids omhoog en ontdekt het verhaal van de Dom, met als beloning het adembenemende uitzicht over stad en regio! De gids vertelt alles over de geschiedenis van de toren, de restauratie en de bijbehorende Domkerk. Voor een complete ervaring van dit historische stukje Utrecht kun je ook de Domkerk, Paleis Lofen en DOMunder bezoeken.

Paleis Lofen

In Paleis Lofen ontdek je het Utrecht van de 12e eeuw. Op 2 juni 1122 gaf keizer Hendrik V de Utrechters stadsrechten in zijn paleis, dat in de volksmond ‘Lofen’ werd genoemd. Een brand verwoestte Paleis Lofen in 1253, maar de resten zijn nog steeds te vinden in de kelders onder de gebouwen tussen het Domplein en de Vismarkt. 

Universiteitsmuseum Utrecht

Het Universiteitsmuseum Utrecht (UMU) is dé plek voor nieuwsgierige aagjes. Het is een echt familiemuseum, gericht op wetenschap en onderzoek. Ontdek de geschiedenis van de wetenschap in Utrecht, van anatomische preparaten tot experimenten die je zelf kunt uitvoeren. Vaak zijn er interactieve tentoonstellingen waar je zelf als onderzoeker aan de slag kunt gaan. In de tuinen van het Universiteitsmuseum Utrecht ontdek je ook de Oude Hortus, een oase van rust in het stadscentrum. Hier loop je door de prachtige tuin en kassen.

Museum Speelklok

Museum Speelklok is tot de nok gevuld met muziekinstrumenten. Van draaiorgels tot koninklijke speeldozen en van carillons tot pianola’s, alles beweegt en maakt muziek. Tijdens de gratis rondleiding zie en hoor eeuwenoude muziekinstrumenten tot leven komen en ontdek je de verhalen achter deze bijzondere objecten. Naast de rondleiding kun je ook speuren naar orgelaapje Toon en zelf je lievelingslied componeren en spelen.

Volksbuurtenmuseum

Het Volksbuurtmuseum geeft een inkijkje in het leven in de Utrechtse volksbuurt Wijk C – ooit zo genoemd omdat de Franse bezetter de Nederlandse namen niet kon (of wilde) uitspreken. 100 jaar geleden was Wijk C de dichtstbevolkte wijk van Utrecht. In de wijk woonden grote gezinnen in kleine krotwoningen. In het museum stap je in het dagelijks leven van de familie De Jong. Een aanrader voor wie geïnteresseerd is in de sociale geschiedenis van Utrecht en de verhalen achter de stad.

Het Utrechts Archief

Het Utrechts Archief is het geheugen van de stad. Niet alleen kun je hier zelf terecht voor archiefonderzoek, het archief geeft je met wisselende tentoonstellingen telkens een nieuw inkijkje in de geschiedenis. Hierbij wordt geput uit de enorme verzameling foto’s, films, middeleeuwse manuscripten, tekeningen en documenten uit het archief. Hier ontdek je het verhaal achter de Domstad. 

Kruideniersmuseum

Stap terug in de tijd in het Kruideniersmuseum. Dit kleine museum is een mooie reconstructie van een 19e-eeuwse kruidenierswinkel in de Utrechtse binnenstad. Je ziet er volop authentieke producten, weegschalen en verpakkingen uit die tijd. En je leert hoe boodschappen doen er vroeger aan toe ging. Een nostalgische en leerzame ervaring. 

Museum van Zuilen

Het Museum van Zuilen ligt in de gelijknamige Utrechtse wijk. Het vertelt het verhaal van het industriële verleden van Zuilen, met aandacht voor de voormalige Werkspoorfabriek en de Demka-staalfabriek. Deze fabrieken lieten Zuilen in nog geen 40 jaar groeien van nog geen 1.000, naar ruim 26.000 inwoners. Je vindt er foto’s, objecten en persoonlijke verhalen die de lokale geschiedenis en de mensen die Zuilen hebben gevormd, tot leven brengen.

Botanische Tuinen Utrecht

De Botanische Tuinen van de Universiteit Utrecht zijn de grootste academische tuin van Nederland met een oppervlak van maar liefst 10 hectare. Een bezoek aan dit groene museum geeft je een frisse blik op de wereld. Tussen de ruim 10.000 plantensoorten van over de hele wereld ontdek je iedere dag iets nieuws! De bijzondere tuinen zijn gebouwd op en rondom Fort Hoofddijk en je ontdekt hier een enorme rotstuin, evolutietuin, tropische kassen en een vogelkijkhut.

Castellum Hoge Woerd

In de Utrechtse wijk Leidsche Rijn vind je Castellum Hoge Woerd, een moderne reconstructie van een Romeins fort. Het museum neemt je mee op een reis door 3.000 jaar geschiedenis, met als pronkstuk het Romeinse schip De Meern 1. Het uitzonderlijk goed bewaard vrachtschip uit 150 na Christus werd opgegraven tijdens de bouw van Leidsche Rijn en is nu hier te bewonderen. Beklim de 6 meter hoge wallen en ga in de ArcheoHotspot zelf als archeoloog aan de slag met echte bodemvondsten.

Musea in de omgeving van Utrecht

Nationaal Militair Museum

Aan de rand van Soesterberg ligt het Nationaal Militair Museum. Boven je hoofd pronken de vliegtuigen van de Nederlandse Luchtmacht en op de grond staan de tanks en andere voertuigen van de Landmacht. Bekijk bijvoorbeeld de Leopard 2A6, een gevechtstank die jarenlang het paradepaardje van Defensie was. Voor kinderen zijn er een leuke binnen- en buitenspeeltuin. In de omgeving van het museum kun je prachtig wandelen en zelfs over de start- en landingsbaan fietsen of wandelen.

Waterliniemuseum Fort bij Vechten

Het Waterliniemuseum op Fort bij Vechten verbindt twee unieke werelden: de strategische Hollandse Waterlinies en de Limes, de grens van het Romeinse Rijk. Een bijzondere plek waar geschiedenis en beleving samenkomen. Wat oudere kinderen kunnen de binnentuin onder water zetten met een nagebouwd sluissysteem. Het museum is goed te combineren met een bezichtiging van Fort Vechten zelf, waar het museum een onderdeel van is.

Museum de Heksenwaag

In Museum de Heksenwaag in Oudewater kun je jezelf wegen op de beroemde heksen weegschaal en ontdekken of je echt een heks bent. In het museum leer je meer over de heksenvervolgingen in de 16e, 17de en 18e eeuw in de Noordelijke Nederlanden en de rol van de Oudewaterse Waag. Want in Oudewater kregen mensen een eerlijke kans om hun onschuld te bewijzen. Voor kinderen is er een speciale kinderfilm en een speurtocht door het museum.

Kasteel de Haar

Kasteel De Haar is het grootste kasteel van Nederland. Baron Etienne van Zuylen en barones Hélène de Rothschild lieten tussen 1892 en 1912 het kasteel vanuit een ruïne herbouwen door architect Pierre Cuypers. Het kasteel ziet er nog precies zo uit als een eeuw geleden. Zaalgidsen vertellen je in geuren en kleuren alle verhalen over de familie en hun gasten. Want hier kwam de internationale jetset op bezoek, van Coco Chanel tot Roger Moore. Een wandeling in de kasteeltuinen is ook altijd de moeite waard. In de winter wordt het kasteel prachtig verlicht tijdens De Lumineuze Nachten.

Nationaal Bomenmuseum

Het Nationaal Bomenmuseum Gimborn in Doorn is de grootste bomentuin van Nederland. Op 29 hectare is een wereldberoemde collectie van 3.000 soorten bomen en struiken verzameld uit alle delen van de wereld. Ontdek kronkelende paden, slingerende waterpartijen, een grote heidetuin, bijzondere doorkijkjes en een enorme boomhut. Max von Gimborn, de stichter, startte deze verzameling al in 1925.

Bezoekerscentrum Grebbelinie

In Bezoekerscentrum Grebbelinie leer je hoe de Grebbelinie van de Tachtigjarige oorlog tot de Tweede Wereldoorlog werd ingezet om op een slimme manier het land te verdedigen. Maak kennis met de eeuwenoude militaire geschiedenis van de linie in de expositieruimte, geniet van een hapje en drankje in Restaurant Grebbelounge of start je eigen ontdekkingstocht langs de linie – er zijn namelijk volop wandelroutes langs de Grebbelinie.

Slot Zuylen

Slot Zuylen is een van de oudste kastelen aan de Vecht, net buiten de stad Utrecht. Het kasteel heeft een rijke familiegeschiedenis met invloedrijke bewoners, zoals schrijfster Belle van Zuylen. In Slot Zuylen maak je kennis met het dagelijks leven van de Utrechtse adel. Bewonder de oorspronkelijk inventaris, van meubilair, boeken, schilderijen van Gerard van Honthorst, zeldzaam glaswerk en Chinees porselein. Een bezoek aan Slot Zuylen is niet compleet zonder een wandeling door de kasteeltuin. Er is ook een mooie wandelroute langs de Vecht en Slot Zuylen uitgezet.

Het bericht Museumpje pakken? Dit zijn de leukste musea in Utrecht verscheen eerst op Cultuur op reis.

Onderweg met de Muizeneus

De Muizeneus staat al klaar op spoor 3 van Utrecht Maliebaan, het treinstation bij het Spoorwegmuseum. Donkergroen met een vleugje felrood valt hij goed op naast de moderne gele NS-treinen. Ik neem plaats in een kleine zes­persoons coupé. Meteen valt het me op hoe anders dit is dan de moderne treinen waar ik wekelijks in stap. De bekleding, de kleine details. Bordjes voor de tweede en derde klasse, oude foto’s die in de coupes hangen. Het voelt alsof ik tientallen jaren terug in de tijd ben gestapt. En dat is ook zo, want het treinstel dateert uit 1952.

Wanneer het fluitsignaal klinkt en we vertrekken, merk ik het verschil nog beter. Geen zachte zoem, maar een ritmisch geratel vult de coupé. Dit is reizen met karakter. De trein komt langzaam op gang en voert eerst dwars door Utrecht. Het is bijzonder om langs de Maliebaan te rijden en de Biltstraat over te steken, in een trein die hier eigenlijk niet meer thuishoort.

De ramen van de trein kunnen nog open en al snel komt het geluid van de stad naar binnen. Utrecht glijdt langzaam voorbij. Mensen kijken verbaasd op, bij de overwegen zie ik fietsers hun telefoons grijpen om snel een foto te maken. Geregeld staan er treinspotters met serieuze camera’s klaar om een zeldzame foto te schieten. Want hoe vaak zie je nu nog een trein als deze voorbij komen?

Leestip! Museumpje pakken? Dit zijn de leukste musea in Utrecht.

Wachten op de intercity’s

Langzaamaan bouwen we snelheid op en we passeren Bilthoven en Den Dolder. Wanneer er een intercity met volle vaart in de tegenovergestelde richting langsraast, giert de lucht door de open ramen: een kort, oorverdovend moment. Omdat de Mat ’46 zich moet voegen naar de dienstregeling van de moderne treinen, staan we soms bijna stil bij een rood sein. Dan zoeven er intercity’s en sprinters langs, terwijl onze trein geduldig wacht.

Het vertraagt de reis, maar dat maakt het juist mooi. Dit is slow travel op het spoor. Ik heb tijd om uit het raam te kijken, de details van het interieur in me op te nemen, en me even voor te stellen hoe het moet zijn geweest toen dit dé trein van Nederland was.

De Mat ’46 van het Spoorwegmuseum is in 1952 gebouwd bij Werkspoor, ook in Utrecht. Treinstel 273 reed tot in de jaren 80 als stop- en sneltrein door Nederland. Hier kreeg de trein de bijnaam Muizeneus, te danken aan de gele ‘snorharen’ die ter versiering op de voorkant werden geschilderd. Na zijn pensioen ging het treinstel naar het Spoorwegmuseum. Hier werd de Muizeneus volledig hersteld en daarbij kreeg hij ook weer de kleuren waarmee hij van de fabrieksband afrolde: donkergroen met een rode bies.

Aankomst in Amersfoort

Na een rit van zo’n dertig minuten komen we aan op Amersfoort Centraal. Het perron vult zich met nieuwsgierige blikken: reizigers die duidelijk niet hadden verwacht dat er ineens een trein uit de jaren vijftig voor hun neus zou stoppen. Het maakt de aankomst extra bijzonder.

We mogen kort uitstappen om de Muizeneus van buitenaf te bewonderen, maar het station zelf kunnen we niet verlaten. Dat hoeft ook niet: de charme van dit uitstapje zit hem juist in de reis zelf, niet in de bestemming.

Op de terugweg naar Utrecht voelt het alsof de tijd even heeft stilgestaan. De coupé, het geluid, de reacties van mensen onderweg – alles samen maakt deze rit meer dan zomaar een treinreis. Het is erfgoed dat nog altijd leeft.

Rondrit met een historische trein

Mocht je de kans krijgen om mee te rijden met de Mat ’46 of een andere historische trein van het Spoorwegmuseum: doe het. Laat je meevoeren naar een andere tijd, luister naar het geratel van de wielen, zwaai naar de mensen langs de route, en geniet van een reis die bewijst dat niet alles sneller hoeft. Soms is langzaam juist mooier.

Het Spoorwegmuseum organiseert geregeld ritten met historische treinen. Mijn rit met de Mat ’46 duurde ongeveer een uur en voerde van Utrecht naar Amersfoort en weer terug. Wil je zelf een keer mee? Houd dan de website van het Spoorwegmuseum of hun nieuwsbrief goed in de gaten. Tijdens evenementen zoals het Open Trein Festijn of de Open Monumentendagen kun je vaak een kijkje nemen in of zelfs meerijden met een van de bijzondere treinen uit de collectie.

Het bericht Rondrit met de Mat ’46: slow travel in een historische trein verscheen eerst op Cultuur op reis.

Eerder dit jaar maakte ik een rondreis door Marokko. Nadat ik via het Atlasgebergte naar Aït-Ben-Haddou reisde en in de Sahara overnachtte, keerde ik terug naar Marrakech. Hier vierde ik mijn verjaardag met een fietstocht door de oude medina en met een bezoek aan een van de kleurrijkste tuinen van Marrakech: de Jardin Majorelle.

En al was dit misschien geen oase van rust (daarvoor moet je naar de Jardin Secret), het is wel een weelderige oase die een constante bron van inspiratie vormde voor schilder Jacques Majorelle en modeontwerper Yves Saint Laurent.

Yves Saint Laurent

Zoals de naam al verraadt was het de Franse kunstenaar Jacques Majorelle die de tuin creëerde in de jaren ’20 en ’30 van de vorige eeuw. In 1923 kocht hij een stuk grond vlakbij een palmenbos, bouwde een huis in Moorse stijl en een gebouw in Berberstijl. Hij schilderde de gebouwen in zijn eigen rijke bleu Majorelle, en kweekte ruim 100 plantensoorten op in een betoverende landschapstuin.

In de jaren ’80 kochten modeontwerper Yves Saint Laurent en zijn partner Pierre Bergé de tuin en bijbehorende villa. Het was deze kunstenaar die een unieke belevingswereld creëerde in deze botanische tuin. Saint Laurent bleef trouw aan Majorelle’s visie en introduceerde talloze extra plantensoorten. Toen Yves Saint Laurent in 2008 overleed, werd zijn as uitgestrooid in de rozentuin van Jardin Majorelle. De straat waaraan de tuinen liggen zijn ter ere van hem omgedoopt tot ‘Rue Yves Saint Laurent’. Tegenwoordig beheert een stichting de tuinen, en kun je deze bezoeken tijdens je stedentrip Marrakech.

“Jarenlang heeft de Jardin Majorelle mij een onuitputtelijke inspiratiebron gegeven en ik heb vaak gedroomd van zijn unieke kleuren.”

Yves Saint Laurent

Majorelletuinen in Marrakesh bezoeken | Wat te verwachten

Blauw is nog steeds de hoofdkleur in de Jardin Majorelle in Marrakech, merk ik als ik door de tuin loop. Jacques Majorelle ontwikkelde zelf de specifieke kleur blauw, geïnspireerd op zijn reizen door Marokko. Hij registreerde de kleur zelfs als Majorelle-blauw, en je komt deze nu overal tegen in de tuinen. In de buitenmuren van de gebouwen, de bloempotten, fonteinen, mozaïektegels en borderranden. De iconische kleur steekt prachtig af tegen de groene planten en de rode aarde. Ook het zachte citroengeel op muren en plafonds zorgt voor een mooi contrast.

De ommuurde Jardin Majorelle strekt zich uit over 9.000 vierkante meter. Het is een labyrint van smalle paadjes op verschillende niveaus en felgekleurde gebouwen die zowel art deco- als Moorse invloeden combineren, zoals te zien is in de paden, de gebouwen en de fonteinen. In de tuin vind je bloemen en planten van over de hele wereld. Palmbomen, bloemen en veel cactussen die meters hoog boven de grond uitsteken.

Maar om eerlijk te zijn? Je moet de tuinen wel met veel mensen delen, waarvan een deel alleen komt voor fotoshoots bij de instagrammable plekken in de Jardin Majorelle. Maar als je daar omheen kunt kijken, is de Jardin Majorelle echt heel mooi. De rijke, levendige blauw- en geeltinten van de gebouwen en elementen in de tuin, de overvloedige waterpartijen, de hoge palmen en bamboe, en de weelde en schoonheid van de tuinen. Dwaal langzaam rond en zorg ervoor dat je de tijd neemt om deze plek te waardere. Want ja, een bezoek aan deze oase zou ik van harte aanbevelen tijdens je verblijf in Marrakech. Het is een klein stukje prachtig blauw paradijs te midden van de drukte van de stad.

Jardin Majorelle bezoeken

De tuinen en het museum trekken veel bezoekers. Een ticket met timeslot reserveren is een must, en dan nog moet je aansluiten bij de lange rij voor de deur. Maar de prachtige tuin is het bezoek meer dan waard. De entree is aan de Rue Yves Saint Laurent.

Als je bijna aan het einde van de tuin bent, kom je langs de Yves Saint Laurent Galerie en Café Majorelle. Hier kun je even gaan zitten voor een lunch en een drankje. Met een beetje geluk vind je een mooi tafeltje in de tuin.

Hoe kom ik in Jardin Majorelle?

De Majorelletuin ligt net buiten het centrum van Marrakech, maar is goed te voet te bereiken. Het is ongeveer een half uurtje wandelen vanaf de medina. Als het warm is, is de petit taxi nemen misschien een betere optie, herkenbaar aan de lichtgele kleur van de auto.

Hoeveel kost een ticket voor de Jardin Majorelle?

Tickets kosten 170 Dhs, omgerekend zo’n 16 euro. Kinderen jonger dan 10 jaar hebben gratis toegang. Let op dat er bij de Majorelletuin geen kassa is. Je kunt dus ter plekke geen kaartjes kopen. Reserveer vooraf online en kies een tijdslot. Je hebt de keuze tussen een ticket alleen voor de tuin of een combinatieticket met het Yves Saint Laurent museum en/of het Pierre Bergé museum. De Jardin Majorelle is elke dag van de week geopend van 8.00 tot 18.30 uur. De laatste toegang is om 18.00 uur.

Een ding wat je zeker moet doen, is het boeken van een fietstour door Marrakech*!

Hoeveel tijd heb je nodig om de Jardin Majorelle te bezoeken?

Voor een bezoek aan de Jardin Majorelle in Marrakech kun je rekenen op ongeveer twee uur. Dit geeft je voldoende tijd om door de prachtige tuin te wandelen en te genieten van de serene sfeer. Koop je een combinatieticket met het Berber Museum of het Yves Saint Laurent Museum, reken dan op een extra uur. Ik raad aan om zo vroeg mogelijk naar de tuinen te gaan om de drukte te vermijden. Dan is het een stukje koeler, en over het algemeen wordt de wachtrij naarmate de dag vordert steeds langer.

Overnachten in de buurt van de Jardin Majorelle

Wil je overnachten in de buurt van deze prachtige tuin, dan kan dat bijvoorbeeld bij Maison Brummell Majorelle in Marrakesh*. Liever in een riad overnachten? In de medina en op loopafstand van de tuin zijn er ook nog Riad Mounir*, Riad Lamya Marrakech* en Riad Bianca Marrakech*.

Wat is de mooiste tuin in de oude medina van Marrakech?

De tuinen van Le Jardin Secret zijn een echte oase van rust midden in de medina van Marrakech. Verscholen in de kleine straatjes van de binnenstad ligt deze riad met schitterende tuinen die sinds 2016 zijn opengesteld voor publiek. Je komt binnen in een exotische tuin met geïmporteerde planten van over de hele wereld. De symmetrische tuin die hier achter ligt is een traditionele Islamitische tuin met palmbomen, olijfbomen, sinaasappelbomen en kleurrijke bloemen. Het is een koele plek, midden in de drukke stad. De inrichting van de riad en vormt een oase van rust, mede dankzij het gebruik van geometrische patronen. Neem plaats op een van de bankjes in de tuinen en bewonder de geometrische Arabische patronen van bovenaf.

Goed om te weten: Dit artikel bevat affiliate links. Wanneer je een product koopt of boeking maakt via een van deze links, ontvangt Cultuur op Reis een kleine commissie zónder extra kosten voor jou.

Het bericht Iconisch blauw: een bezoek aan de Jardin Majorelle in Marrakech verscheen eerst op Cultuur op reis.

Wereldberoemd rotseiland

Het is misschien wel een van de mooiste plekken van Frankrijk: Mont Saint-Michel in Normandië. Een klein, rotsachtig eiland dat is uitgeroepen tot Unesco Werelderfgoed. Op het eiland bezoek je de prachtige middeleeuwse abdij van Mont Saint-Michel die oprijst uit de zee. Het eiland zelf is met het vasteland verbonden door een smalle brug die bij hoogwater omringd wordt door de zee, zodat je een prachtige wandeling kunt maken.

Tickets Mont Saint-Michel

De Mont Saint-Michel zelf is vrij toegankelijk, maar voor de abdij dien je een ticket te kopen. Zorg dan dat je vooraf online een ticket koopt (dat kan via deze website)*. Dan hoef je ter plekke geen ticket meer te kopen en loop je zo naar binnen. Toegang is overigens gratis tot achttien jaar én ook voor mensen onder de 26 jaar die inwoner zijn van de EU, dus zorg dat je voor jongeren een paspoort of identiteitsbewijs bij je hebt.

Ook voor musea op de Mont Saint-Michel moet je tickets kopen. Bijvoorbeeld het Musée Historique over de geschiedenis van het eiland, of het Musée de la Mer et de l’Ecologie dat vertelt over het maritieme karakter van het eiland en de getijden.

Wandelen over de Mont Saint-Michel

Over een 760 meter lange voetgangersbrug kun je van het vasteland naar de Mont Saint-Michel wandelen. Eenmaal op de berg kun je wel uren ronddwalen door de oude en smalle straatjes van de Mont Saint-Michel. De Grande Rue is de hoofdstraat. Vroeger liepen hier de bedevaartgangers, nu trekken drommen toeristen door de straat. Je kunt op de Mont enkele kleine musea bezoeken en op diverse punten, vooral de stenen wallen, heb je een fantastisch uitzicht over de baai en het vasteland.

Let wel op dat het soms een pittige wandeling is. De straten zijn smal, met ongelijke stenen en steile trappen. Met een rolstoel is de Mont niet te bezoeken. Een kinderwagen kan mee, mits je deze zo nu en dan de steile trappen op tilt. Een klein opvouwbare wandelwagen is dan wel echt een must. 

Op de torenspits van de middeleeuwse abdij staat sinds 1898 een beeld van de aartsengel Michaël dat honderdzeventig meter boven de baai uitsteekt.

Eten op de Mont Saint-Michel

De horeca op het eiland is niet goedkoop en in het hoogseizoen moet je lang wachten op een tafel. Je voorkomt hoge kosten door zelf wat te eten en drinken mee te nemen. Op het vasteland in Beauvoir zit de bakkerij Boulangerie Mont Moulin waar je een broodje kunt halen. Iets verderop kun je bij L’Epicerie de la Baie & Bar à cidre crêperie een heerlijk glas cider drinken en een galette eten: een soort crêpe gemaakt met boekweit en water, vooral de variant met kaas is heerlijk.

In de baai van de Mont Saint Michel kun je ook oesters eten, of op oesterexcursie gaan.

Wadlopen bij Mont Saint-Michel

Het is een aanrader om je bezoek aan Mont Saint-Michel te combineren met een wandeling over het wad. Het eiland wordt omringd door wadden en op gezette tijden valt de zeebodem droog. Het wordt afgeraden om hier op eigen houtje te wandelen, dus boek een waddentocht met een gids. Het water komt bij vloed namelijk heel snel opzetten en ook is er op verschillende plekken drijfzand. Een wandeling met een gids start vaak aan de voet van de Mont. Hoe laat je precies start is afhankelijk van het tij en kan elke dag verschillen. Wadlopen bij de Mont Saint-Michel  is een unieke ervaring en je hebt vanaf het wad misschien wel het allerbeste uitzicht.

Parkeren bij Mont Saint-Michel

De parkeerplaats ligt twee en een halve kilometer van de Mont, er zijn vierduizend parkeerplekken. Vanaf hier kun je te voet of met een pendelbus naar de Mont Saint-Michel. Je kunt gratis parkeren, of dichtbij parkeren voor zo’n twaalf tot zeventien euro per dag. De pendelbus rijdt vanaf de parkeerplaats continu op en neer, tussen 7:30 en 00:00. In twaalf minuten ben je bij de Mont. Gratis parkeren bij de Mont Saint-Michel kan ook! Aan de voet van het dorpje Beauvoir is een ruime gratis parkeerplaats. Ook is er een camperplaats. Over een mooi autovrij fiets- en wandelpad loop je langs de rivier de Couesnon, met voortdurend uitzicht op de Mont.

Met de gratis shuttlebus naar de Mont

Vanaf de parkeerplaats is het een kleine twee kilometer tot aan Mont Saint-Michel. Je kunt met een gratis shuttlebus naar de Mont. Deze zet je aan de voet van de berg af. Lopend kost het je ongeveer twintig minuten (twee kilometer). 

Dit ‘Wonder van het Westen’ bestaat uit een in gotische stijl gebouwde benedictijnenabdij gewijd aan de aartsengel Sint-Michaël. Het staat op een rotsachtig eilandje van tachtig meter hoog – te midden van uitgestrekte zandbanken, blootgesteld aan krachtige getijden – tussen Normandië en Bretagne. – unesco.nl

Met de trein naar de Mont Saint-Michel

Tegenwoordig kun je ook eenvoudig met de trein naar Mont Saint-Michel reizen*. Vanaf Parijs stap je uit bij station Pontorson en neem hier de Midibus die je direct naar de Mont brengt. Dit is overigens een gratis pendelbus. Je kunt trouwens ook de Mont Saint-Michel met een dagtrip vanuit Parijs bezoeken*. 

Overnachten op Mont Saint-Michel

Je kunt ook overnachten op Mont Saint-Michel, dat is een bijzondere en sfeervolle ervaring. Dit kan bijvoorbeeld bij Auberge Saint Pierre dat in een middeleeuws vakwerkhuis is gevestigd, of bij het sfeervolle Les Terrasses Poulard. Je moet je bagage zelf meenemen op de shuttlebus en naar het hotel brengen, door de nauwe straatjes van de Mont. Maar dan ben je wel een bijzondere ervaring rijker. ’s Avonds zijn de hordes toeristen weg en lijkt het wel alsof je het eiland helemaal voor jezelf hebt. Overnachten met uitzicht op de Mont kan bij Le Relais Saint Michel*. Iets verder weg ligt Hôtel Ariane & SPA*, in Pontorson, op tien minuten rijden van het schiereiland Mont Saint-Michel. Camping Haliotis*ligt ook in Pontorson, direct aan het fietspad dat je naar de Mont Saint-Michel brengt. Je kunt hier luxe ingerichte glampingtenten huren, of je tent of camper op een ruime plaats neerzetten.

Welk seizoen Mont Saint-Michel

Elk jaar bezoeken zo’n vijf en een half miljoen toeristen deze plek. De meeste mensen bezoeken de berg in de zomer. Het kan er dan behoorlijk druk zijn. Probeer Mont Saint-Michel in het voor of naseizoen te bezoeken dan is het een stuk rustiger. Je kunt de massa ook ontlopen door je bezoek te plannen aan het begin of eind van de dag. In de zomer kun je de lange wachtrijen bij de abdij overslaan als je vooraf online een ticket koopt (dat kan via deze website)*. In de winter is het stukken minder druk. Maar het weer kan tegenvallen en sommige voorzieningen zijn in de wintermaanden gesloten. Maar je hebt de stad wel iets meer voor jezelf.

Reis naar Normandië

Een complete reis naar Normandië boek je bijvoorbeeld via Tui*. Op een uurtje rijden ligt Saint-Malo, de mooiste havenstad van Bretagne. Bezoek op weg naar de Mont Saint-Michel ook zeker de krijtrotsen van Étretat, een van de mooiste plekken aan de Franse kust.

Disclaimer: Dit artikel bevat affiliate links. Wanneer je een product koopt of een reis boekt via een van deze links, ontvangt Cultuur op Reis een kleine commissie zónder extra kosten voor jou.

Het bericht Mont Saint-Michel bezoeken: dit moet je weten! Tickets, gratis parkeren en meer verscheen eerst op Cultuur op reis.

Door dit uitgebreide naslagwerk is het Planetarium goed bewaard gebleven. Dat is niet altijd zo geweest. Eise Eisinga was een patriot en raakte in conflict met de schutterij en de provinciale autoriteiten. Hierdoor is hij vijf jaar uit Friesland verbannen. Gedurende die tijd paste zijn familie op het planetarium. Toen Eisinga terug kwam stond het planetarium stil, maar hij kon het repareren. Later heeft koning Willem I, Prins van Oranje en de eerste Koning der Nederlanden, het huis met het planetarium gekocht. Hij was zo onder de indruk van de constructie dat hij er een koninklijk planetarium van maakte. Daarmee werd het toegankelijk voor het publiek. Later werd het geschonken aan de gemeente Franeker.

Het Eise Eisinga Planetarium is het oudste werkende planetarium ter wereld. Het nauwkeurig bewegend model van het zonnestelsel is tussen 1774 en 1781 gemaakt door de Friese wolfabrikant Eise Eisinga. Het model laat op ieder moment van de dag de actuele stand zien van de aarde, de maan en de andere toen bekende planeten ten opzichte van de zon. Het geeft nog altijd de actuele stand van de hemellichamen weer en maakt de werking van het zonnestelsel duidelijk voor een breed publiek.

Het bericht Eise Eisinga Planetarium bezoeken: Unesco Werelderfgoed in Elfstedenstadje Franeker verscheen eerst op Cultuur op reis.

Wat is het Rietveld Schröderhuis?

Het Rietveld Schröderhuis in Utrecht is in 1924 ontworpen én ingericht door de Nederlandse architect en vormgever Gerrit Rietveld (1888-1964). Het huis staat op de Werelderfgoedlijst van Unesco en wordt beschouwd als het architectonische meesterwerk van kunstbeweging De Stijl. 

Leunend tegen typische jaren ’30 huizen

In Utrecht-Oost, vlakbij het Wilhelminapark, staat het bijzondere bouwwerk waar menig fietser zijn hoofd voor omdraait. Leunend tegen typische jaren ’30 huizen ziet het monument er modern, bijna futuristisch uit. Een groot contrast met de bakstenen huizen ernaast, die zo ontzettend populair zijn bij bijna alle huizenzoekers in Utrecht. In 1924 ontworpen door architect Gerrit Rietveld voor de eigenzinnige Truus Schröder-Schräder, die tot haar dood in 1985 in het huis woonde, is het huis sinds het jaar 2000 UNESCO werelderfgoed.

Je kunt het Rietveld Schröderhuis alleen bezoeken met een gids. Wanneer we met een kleine groep het huis binnenlopen, blijkt het verrassend compact te zijn. Op de benedenverdieping zien we kamers met bescheiden afmetingen en meubels die speciaal voor het huis werden ontworpen. Truus Schröder wilde dat de belangrijkste woonfuncties gecentreerd werden op de eerste verdieping. Hierom staan we in één grote ruimte. Maar is dat wel zo? Schermen kunnen worden verschoven om een grote ruimte te creëren of juist afgesloten ruimten te vormen. Met één beweging komt een verborgen badkamer tevoorschijn.

Uitzicht rondom

De gids wijst ons op een ingenieus detail. Lange horizontale ramen zorgen ervoor dat de ruimte overspoeld wordt met daglicht. Wanneer de ramen in de zuidoostelijke hoek van het pand geopend worden is er geen raamstijl te zien; zo verdwijnt de barrière tussen binnen en buiten. “Normaal gesproken zou je een kozijn zien, wanneer het raam geopend is. Hier niet. Vrij uitzicht, dus.”

Toen er nog geen drukke weg was aangelegd direct naast het pand kon je zo ongehinderd genieten van het panoramische uitzicht over het omringende polderlandschap. Het is nu moeilijk voor te stellen. Op foto’s die de gids ons laat zien kun je zien hoe het huis ooit bedoeld was, als onderdeel van het landschap.

Zo vind je in het huis meer slimmigheden van Gerrit Rietveld, waarbij hij steeds voortborduurde op zijn eigen meubelontwerpen en de ideeën van De Stijl. Van de vloeiende overgangen tussen binnen en buiten, de primaire kleuren (naast wit, grijs en zwart) die je kent van bijvoorbeeld de Rood-blauwe stoel tot aan de speelse vlakverdeling.

Voor Truus Schröder, die hier met haar drie kinderen woonde, was soberheid een basisvoorwaarde voor het huis. Wat veel mensen niet weten is dat zij een belangrijk aandeel had in het ontwerp en uitgesproken ideeën had over de totstandkoming van het huis. Sta er in het huis even bij stil dat het in 1924 gebouwd werd! Hoewel sommige delen nu gedateerd aandoen, kan je nog steeds zien hoe revolutionair het ontwerp destijds was.

Waarom is het Rietveld Schröderhuis gebouwd? 

In 1924 vraagt Truus Schröder de bekende Utrechtse meubelontwerper Gerrit Rietveld of hij haar nieuwe woonhuis wil ontwerpen. De moeder van drie kinderen is net weduwe geworden en wil een huis dat helemaal voldoet aan haar eigenzinnige woonideeën. Een huis dat licht is en niet de zwaarte heeft van de oude woning. In die tijd maakte Rietveld vooral meubels – je kent hem vast van zijn beroemde Rood-blauwe stoel, die hij ontwierp rond 1919. Een compleet woonhuis heeft hij nog niet eerder mogen ontwerpen.

Unesco werelderfgoed

Na het overlijden van Truus in 1985 is het huis volledig gerestaureerd. Toch voel je overal dat er geleefd werd in het huis, dat het niet alleen een museumhuis is. In 2000 is het Rietveld Schröderhuis op de Unesco Werelderfgoedlijst geplaatst en momenteel is de woning in beheer bij het Centraal Museum. Dit museum heeft een uitgebreide collectie door Rietveld ontworpen meubelen.

Lees ook: Ontdek al het UNESCO Werelderfgoed in Nederland en Dit zijn de meest bijzondere plekjes van Utrecht en Museumpje pakken? Dit zijn de leukste musea in Utrecht.

Rietveld-Schröderhuis bezoeken?

Onder begeleiding van een enthousiaste gids en met een audiotour verken je in ongeveer een uur alle ruimten van het huis. Bijzonder is hoe je bij de audiotour fragmenten hoort waarin Gerrit Rietveld vertelt over het ontwerp van het huis en mevrouw Schröder haar ervaringen deelt hoe het is om in dit bijzondere huis te wonen. Zelfs als je niet bijzonder geïnteresseerd bent in architectuur is het de moeite waard om de enorme hoeveelheid ingenieuze kleine details in het huis te zien. Dit huis is ontworpen in 1924 en oogt een eeuw later nog steeds modern en innovatief.

Op vertoon van je ticket ontvang je de multimediatour van het Rietveld Schröderhuis. De tour is op je smartphone te gebruiken. Tip: neem je eigen oortjes mee. Op de bovenverdieping van het huis is ook een gids aanwezig. De gids laat slimme oplossingen zien die Rietveld in het huis heeft verwerkt, zoals de bewegende muren of het bijzondere hoekraam.

Wil je het Rietveld Schröderhuis bezoeken dan is online reserveren noodzakelijk. Alle tickets worden in tijdsloten verkocht. Zo wordt het niet te druk in het huis. Goed om te weten: met het toegangsbewijs voor het Rietveld-Schröderhuis kun je op dezelfde dag ook een bezoek brengen aan het Centraal Museum.

Het bericht Unesco in Nederland: het Rietveld-Schröderhuis in Utrecht verscheen eerst op Cultuur op reis.

Keizer Hadrianus

Keizer Hadrianus stond van 117 tot 138 aan het hoofd van het Romeinse Rijk. Nadat zijn voorganger Trajanus het Rijk flink had uitgebreid, richtte Hadrianus zijn inspanningen op het beheren van het veroverde gebied. Het belangrijkste resultaat van die inspanningen is waarschijnlijk wel het bouwen van de Muur van Hadrianus, die de noordelijke grens van Britannia aangaf. In Rome herbouwde hij het Pantheon en construeerde de Tempel van Venus en Roma.

Ongeveer 30 kilometer buiten Rome liet Hadrianus een villa bouwen, net buiten het stadje Tivoli. Hij was niet de enige die dit deed. Rijke Romeinen lieten vaak retraites in het Tivoli-gebied bouwen. Hier konden ze ontsnappen aan de hitte en de geur van de drukke stad Rome. In de heuvels van Tivoli waren de zomers minder heet dan in Rome en de fijne bries die hier waaide maakte het een aangenaam gebied.

Villa van Hadrianus of Villa Adriana

Tijdens zijn heerschappij maakte Hadrianus reizen naar bijna elke provincie van het keizerrijk. De villa die Hadrianus voor zichzelf liet bouwen combineert de architecturale elementen van plekken die de keizer bezocht in Egypte, Griekenland en Rome.

Het woord villa dekt de lading eigenlijk niet helemaal. Het geldt als een van de rijkste gebouwencomplexen uit de Oudheid. Het was een gigantisch buitengoed en de totale oppervlakte besloeg ruim 120 hectare, met woningen, bibliotheken,  kazernes voor soldaten en brandweer, gastenverblijven en theaters, tuinen, vijvers en enorme baden. Erg bekend is de Canopus. Deze is gemodelleerd naar een tuin die Hadrianus had gezien in Alexandrië, Egypte. Veel van de beeldhouwwerken die hier zijn gevonden zijn gerestaureerd en belandden onder andere in de Capitolijnse en de Vaticaanse Musea in Rome.

Tegenwoordig zijn er meer dan 30 gebouwen op de site, waarvan er veel een enorme omvang hebben. Ook al zijn veel van deze bouwerken niet meer dan een ruïne, het duurt toch minstens een paar uur om alles te verkennen. Het complex geeft je een bijzonder inkijkke in het rijke privéleven van de Romeinse keizer. De Villa van Hadrianus of de Villa Adriana ligt niet ver van Rome. Als je Rome bezoekt dien je zeker een bezoek te brengen aan deze imposante ruïnes!

Villa van Hadrianus bezoeken

Om de Villa van Hadrianus te bezoeken neem je vanaf Station Roma Termini de trein naar station Roma Tiburtina en vervolgens de trein naar Tivoli. (Bekijk hier accommodaties in de buurt van Roma Termini*) De trein vanaf Termini vertrekt ongeveer elk half uur en een enkeltje kost € 2,60. In Tivoli neem je een taxi naar de Villa van Hadrianus. Met de bus naar de Villa van Hadrianus reizen kan ook. Hiervoor neem je metro lijn B naar halte Ponte Mammolo. Daar kun je de bus naar Tivoli pakken. De busreis duurt ongeveer vijftig minuten. Vanaf de bushalte voor villa Hadrianus is het nog ongeveer een kwartier lopen naar de villa. Tip: stap na je bezoek aan villa Hadrianus bij dezelfde bushalte weer op om naar villa d’Este te gaan. Je kunt natuurlijk ook met de auto gaan. Je leest in deze blog alles over een auto huren in Italië.

Dagtrip naar de Villa van Hadrianus en Villa d’Este

Hiernaast kun je ook een georganiseerde dagtrip boeken naar de Villa D’Este & Villa Adriana*. Je vertrekt dan in Rome en hoeft je niet druk te maken over taxi’s of het overstappen van de trein op de bus. Er zijn verschillende arrangementen tegen verschillende tarieven. Vaak bezoek je in Tivoli ook de Villa Adriana. Bekijk hier deze dagtrips bij Tiquets*.

Ander ideeën voor een dagtrip vanaf Rome zijn bijvoorbeeld een dagje naar het strand of naar Ostica Antica. Je leest erover in deze blog over Rome. Of ga fietsen buiten Rome, ook een leuke activiteit in het najaar.

* Disclaimer: dit artikel bevat affiliate links. Dit betekent dat als je via één van deze links een aankoop doet, Cultuur op Reis een kleine commissie ontvangt zónder extra kosten voor jou.

Het bericht Een dagtrip vanuit Rome naar de Villa van Hadrianus in Tivoli verscheen eerst op Cultuur op reis.