Gek op de mosasaurus

Sinds een paar weken gaat het hier nog maar over één ding: de mosasaurus. Keer op keer moet ik het nieuwe boek Een knipoog van een mosasaurus voorlezen. De driejarige weet inmiddels alles over de ontdekking van een fossiel van een mosasaurus in de mergelgroeve bij Maastricht en wil nog maar naar één plek toe: het Natuurhistorisch Museum Maastricht. En dus trekken we samen naar het zuiden van het land, op weg naar een museumbezoek dat hij al weken in zijn hoofd heeft.

Een knipoog van een mosasaurus

Het is een geluk dat het zo’n stevig boekje is, anders was het inmiddels waarschijnlijk al stukgelezen. Bijna iedere avond ligt het Gouden Boekje Een knipoog van een mosasaurus boven op de voorleesstapel. Het korte verhaal is geschreven door Jacques Vriens, geïllustreerd door Ivan & Ilia, en gemaakt in samenwerking met Centre Céramique en het Natuurhistorisch Museum Maastricht.

Het verhaal gaat over Laila en Jelle, twee kinderen die gek zijn op dino’s. Wanneer ze horen over de ontdekking van een fossiel van een mosasaurus in een mergelgroeve bij Maastricht, worden ze nieuwsgierig en gaan ze op bezoek bij het museum. ’s Nachts droomt Laila dat de mosasaurus haar een knipoog geeft. En die droom lijkt aanstekelijk, want mijn zoontje staat inmiddels nog net niet met de Museumkaart in de hand bij de voordeur. Hij is klaar om op pad te gaan.

Op naar Maastricht

“Daar is het!” klinkt het plotseling. We lopen door het Jekerkwartier richting het De Bosquetplein, en ineens herkent mijn zoontje de bronzen toegangsdeur van het museum uit de illustraties van Ivan en Ilia. Trots poseert hij met het boekje in zijn hand voor het Natuurhistorisch Museum Maastricht.

Binnen rent hij naar de kassa om de Museumkaarten te laten scannen, en dan wordt hij stil. Heel stil. Direct naast de ingang begint de Mosasaurus Experience. Het idee is dat je eerst door het museum loopt om meer te leren over het Krijt, de mosasaurus en de natuur van Limburg vroeger en nu. Maar de mosasaurus lonkt. En dus gaan we eerst daarheen.

Oog in oog met de Mosasaurus

Na een paar stappen stokt zijn adem. In de ruimte hangt een immens 3D-geprint skelet van een mosasaurus. Bij binnenkomst kijk je recht in zijn bek, en van dichtbij is hij ineens wel erg groot. Oog in oog staan met een ‘dino’ maakt indruk — zelfs op een driejarige die zichzelf heel groot en stoer vindt.

De tentoonstelling Ontmoet Bèr – Mosasaurus Experience vertelt het verhaal van het Maastrichtien, het laatste deel van het Krijt. Tussen 70 en 66 miljoen jaar geleden lag hier een ondiepe, subtropische zee. In die Krijtzee leefden de Maashagedissen: mosasauriërs. De beroemdste is Bèr, een mosasaurus die in 1998 werd gevonden in de ENCI-groeve, waar je tegenwoordig ook kunt wandelen.

Het 3D-geprinte skelet van Bèr vormt het middelpunt van de tentoonstelling. Omdat slechts zo’n 40 procent van het oorspronkelijke skelet is teruggevonden, is de rest gemodelleerd op basis van fossielen uit Noord-Amerika en Angola. Met 3D-printers van Naturalis in Leiden zijn alle botten millimeter voor millimeter op ware grootte nagemaakt in kunststof.

Terwijl mijn zoontje door de ruimte rent en filmpjes bekijkt van een zwemmende Bèr, sta ik stil bij het skelet. Elf meter lang, zo’n vierhonderd botten, hangend aan het plafond recht boven je hoofd. De film op de achtergrond brengt het geheel tot leven.

Het Natuurhistorisch Museum ontdekken

Wanneer we ons losmaken van de Mosasaurus Experience en de rest van het museum verkennen, dwalen we langs fossielen, botten en opgezette dieren. Het Natuurhistorisch Museum Maastricht bezit fossielen van vijf verschillende soorten mosasaurussen, maar er is veel meer te zien.

Mijn zoontje kruipt door een vossenhol, gruwelt van de insecten en kijkt zijn ogen uit bij de opgezette vogels. Hij herkent er verschillende en luistert aandachtig naar de bijbehorende geluiden. Hij doet speurtochten, bladert door het Fossiele vriendjes-vriendenboekje, laat mij alles voorlezen (al begrijpt hij niet alles) en kijkt verwonderd naar de “hele, hele, hele oude botten” die hij in kijkkastjes vindt.

Even later staat hij opnieuw oog in oog met een mosasaurus. Dit keer met Manny, een replica. Het fossiel van deze mosasaurus werd halverwege de achttiende eeuw gevonden in de Sint-Pietersberg, maar werd door de Franse bezetter meegenomen naar Parijs. Tot op de dag van vandaag pleit het Natuurhistorisch Museum Maastricht voor teruggave van het skelet door het Muséum national d’Histoire naturelle.

Dan gaan we naar buiten. Het museum ligt aan het einde van de Grote Looiersstraat, vlak bij de oude vestingmuren van Maastricht, en is gevestigd in het voormalige kloostercomplex van de Grauwzusters uit de zeventiende eeuw. Vanuit de binnentuin zie ik de Jeker stromen. Ook de binnentuin zelf is bijzonder: een botanische tuin die er nu wat grauw bij ligt maar die in de zomer een groene oase vormt. Hier ligt een zesduizend kilo zwaar blok steen met Bèrs schedel, permanent tentoongesteld in een glazen ruimte, omdat het fossiel te groot en te fragiel is om te verplaatsen.

Naar huis met een knipoog

Na een laatste blik op Bèr gaan we na uren rondstruinen door het museum weer naar huis. Met een hoofd vol verhalen, indrukken en heel veel mosasaurussen. En mijn zoontje weet het zeker: ook hij kreeg een knipoog van de mosasaurus.

Goed om te weten: de Gouden Boekjes

De Gouden Boekjes zijn stevige, handzame kinderprentenboeken met het herkenbare gouden randje. Oorspronkelijk afkomstig uit Amerika, maar in Nederland uitgegeven door Uitgeverij Rubinstein. Er zijn meerdere Gouden Boekjes gemaakt in samenwerking met musea, zoals het Rijksmuseum (Het meisje met de gouden jurk, Marten & Oopjen) en Teylers Museum (Het spook in Teylers huis).

Een knipoog van een mosasaurus is een spannend en meeslepend kinderboek dat van begin tot eind weet te boeien. Dat is natuurlijk wel toevertrouwd aan de bekende kinderboekenschrijver Jacques Vriens. De illustraties van Ivan & Ilia brengen het verhaal op prachtige wijze tot leven: ze zijn warm, kleurrijk en bijzonder aansprekend. Dankzij deze illustraties verandert zelfs een grote, enge mosasaurus in een onverwachte vriend voor een driejarige. Hoe leuk is dat: eerst Een knipoog van een Mosasaurus voorlezen en daarna samen naar het museum?

Met een museumkaart is Natuurhistorisch Museum Maastricht gratis te bezoeken. Het museum ligt in het historische centrum van Maastricht, dus combineer je museumbezoek gerust met een korte stedentrip.

Het bericht Op zoek naar de mosasaurus in het Natuurhistorisch Museum Maastricht verscheen eerst op Cultuur op reis.

In de voetsporen van Jane Austen

Voor mijn boekenlijst Engels op de middelbare school heb ik klassiekers als ‘Pride and Prejudice’ en ‘Sense and Sensibility’ van Jane Austen (1775-1817) verslonden. Hierna heb ik de boeken herlezen, en natuurlijk ook de films en series gezien. Ben ik Jane Austen fan? Misschien wel. Met het 250ste geboortejaar van Jane Austen in het vooruitzicht (2025) is dit hét moment om een reis naar Engeland te maken, in de voetsporen van Jane Austen. Zeker omdat de reisgids ‘Het Engeland van Jane Austen’ helemaal is herzien.

In de reisgids Het Engeland van Jane Austen vind je alle bijzondere locaties die belangrijk waren voor Jane Austen; van de plaatsen waar ze woonde (Chawton, Hamshire) tot plekken waar ze op bezoek of op vakantie ging (Londen en Bath). Ontdek ook de locaties waar films en series zijn opgenomen, zoals die van de verschillende bewerkingen van ‘Pride & Prejudice’, ‘Sense & Sensibility’ en ‘Emma’.

‘Het Engeland van Jane Austen’ is geschreven door Jane Austen-expert Karin Quint en verscheen voor het eerst in 2014. In de vernieuwde gids zijn nu ook de filmlocaties van ‘Emma’ (2020), ‘Sanditon’ en ‘Persuasion‘ (2022) toegevoegd.

Uitvoerige reisgids

Na een inleiding op Janes leven, de tijd waarin ze leefde en de rol die de vrouw had op dat punt in de geschiedenis, gaan we op verkenningstocht door Engeland. Elk hoofdstuk gaat in op een regio of district die voor Jane belangrijk was. Je leest over de rol die deze plek speelde voor haar leven, haar boeken of de verfilmingen hiervan, en welke plekken je nog altijd kunt bezoeken.

Dit is uitvoerig uitgezocht. Iedere plek die iets met Jane Austen te maken heeft is in de gids tot in groot detail uitgezocht en beschreven. En indien Austen deze plek ooit beschreven heeft in haar boeken of brieven, vind je dit citaat ook terug in de reisgids. Bijzonder leuk vind ik de autoroutes die zijn uitgezet. Met behulp van deze suggesties kun je in een kleine week thematisch een deel van Austen’s Engeland ontdekken. Een roadtrip langs de filmlocaties van ‘Pride and Prejudice’, anyone?

Schrijver van deze gids is Karin Quint. Zelfbenoemde ‘Janeite’ (fanatiek Austen-liefhebber) en een ware Jane Austen kenner. Ze reisde maandenlang dwars door Engeland op zoek naar de plekken die van belang waren voor Jane Austen. Ook de foto’s in het boek zijn grotendeels van haar hand.

Bijzondere plekken

Tot slot geef ik je een paar voorproefjes van Austen-plekken in Engeland. Voor de uitgebreide lijst, met hierop letterlijk honderden plekken en bezienswaardigheden, én voor de details lees je Het Engeland van Jane Austen.

Bath

In 1801 verlaat Jane het graafschap Hampshire en samen met haar familie reist ze naar de werelderfgoedstad Bath. Jane woont hier vijf jaar, namelijk van 1801 tot 1806. In Bath wandel je door de prachtige straten, net als de high society destijds deed. Bezoek ook het Jane Austen Centre dat vertelt over de tijd dat Jane met haar familie in deze stad woonde, of de Assembly Rooms, die in twee van haar boeken het decor zijn voor de vele avondballen.

In Bath had Jane veel sociale verplichtingen. Er waren feestjes, bals, bezoekjes aan familie en kennissen. Aan schrijven kwam ze nauwelijks nog toe.

Jane Austen’s House

In het dorpje Chawton kun je vandaag de dag het huis bezichtigen waar Jane Austen vanaf 1809 woonde, en dat nu is omgedoopt tot het Jane Austen’s House. De cottage lag in het Graafschap waar Austen geboren was, hierdoor kon ze oude vriendschappen weer oppakken. Hier schreef ze ‘Sense and Sensibility’ en later werd ook ‘Pride and Prejudice’ uitgegeven. Dit motiveerde Jane zo dat ze in enkele jaren tijd ‘Mansfield Park’, ‘Emma’ en ‘Persuasion’ schreef.

“Every body is acquainted with Chasten & speaks of it as a remarkably pretty village” schrijft Jane Austen op 9 december 1808 aan haar zus Cassandra.

Pemberley

De bekendste verfilming van Austen’s werken is wel de zesdelige serie van Pride and Prejudice die de BBC in 1995 op televisie uitzond. De meest besproken scène? Colin Firth als Darcy, die verkoeling zoekt door met kleding en al een vijver in te springen. In zijn natte shirt komt hij iets later Elizabeth Bennet tegen. Harewood House is het landgoed dat in de BBC-verfilming van Austens klassieker ‘Pride and Prejudice’ als filmlocatie voor Pemberley gebruikt werd.

Meer lezen?

Voor Austen-fans is deze reisgids het perfecte hulpmiddel voor een echte Austen-reis. Maar ook voor wie deze romans niet zo goed kent is dit een fijne reisgids om Engeland eens van een andere kant te zien! Maak kennis met het leven en werk van een van de meest geliefde schrijfsters ter wereld en laat je de weg wijzen naar de mooiste en verrassendste plekjes in Engeland.

‘Dominicus reisgids – Het Engeland van Jane Austen’ | Karin Quint | ISBN: 9789025780555 | Uitgever Dominicus | Paperback €24,99

Win een exemplaar van Het Engeland van Jane Austen!

Wil jij een exemplaar van Het Engeland van Jane Austen winnen? Vul dan uiterlijk 22 december onderstaand formulier in en vermeld jouw postadres. De winnaar krijgt per mail reactie van Cultuur op Reis en krijgt een exemplaar van de reisgids namens Uitgeverij Dominicus per post opgestuurd.

De gegevens die je invult worden alleen gebruikt voor deze winactie en worden hierna verwijderd. Je kunt Cultuur op Reis volgen op Facebook of Instagram, maar dit is niet verplicht om deel te nemen aan de winactie.

Deze winactie is inmiddels gesloten.

Het bericht Op reis naar het Engeland van Jane Austen verscheen eerst op Cultuur op reis.

Het Rome van de vierde eeuw na Christus

Hoe zag Rome eruit in de vierde eeuw na Christus? Philip Matyszak vertelt het je in zijn boek Op stap in het oude Rome. Hij beschrijft het Romeinse Rijk zo levendig dat je eigenlijk niets liever wilt dan er zelf ook rondlopen. En dat kan! Matyszak beschrijft namelijk tien wandelingen door het prachtige en indrukwekkende oude Rome van voor de ineenstorting van het rijk.

Aan het einde van iedere beschrijving vertelt Matyszak bovendien welke bouwwerken je vandaag de dag nog kunt zien. Zo kun je de routes zelf lopen, en leer je al lopend over de geschiedenis van elke wijk kennen en hoe het dagelijks leven er toen uitzag.

Op stap in het oude Rome

Meer lezen? Op stap in het oude Rome* | Philip Matyszak | Vertaling: Marijke Overpelt | ISBN: 9789464712469 | Uitgever HL Books | Hardcover € 21,90

Goed om te weten: Uitgever HL Books stelde een recensie-exemplaar beschikbaar.

Het bericht Op stap in het oude Rome, 10 wandelingen door het Rome van de vierde eeuw n.Chr. verscheen eerst op Cultuur op reis.