Rondreis Marokko

Marokko staat al jarenlang op mijn wensenlijst, en tijdens deze reis van bijna twee weken ontdek ik hoe ongelooflijk veelzijdig het land is – terwijl ik er nog maar een fractie van heb gezien. Bergpassen, eeuwenoude ksour en dramatische woestijnlandschappen wisselen elkaar in razend tempo af. Samen met mijn man en zoontje begin ik mijn avontuur in het bruisende Marrakech, rijd over de indrukwekkende Tizi n’Tichka-pas, dwaal door de lemen straatjes van Aït-Ben-Haddou en laat me uiteindelijk overdonderen door de zandduinen van de Sahara.

Ronddwalen door Marrakech

Mijn reis start in Marrakech en de eerste dagen neem ik de tijd om de stad te verkennen. Met een petit taxi ga ik op weg naar Riad Shemsi*. De riad ligt in de medina, het ommuurde en oudste gedeelte van de stad dat op de Unesco-werelderfgoedlijst staat, en dat betekent dat ik de laatste meters naar de riad te voet afleg. In de riad krijg ik direct muntthee en koekjes aangeboden, een voorbode van de vriendelijkheid die ik overal in Marokko zal tegenkomen. Ik kijk met open mond naar de prachtige mozaïeken en knusse zitjes aan het zwembad, en kijk iets later vanaf het dakterras uit over de stad.

Marrakech ademt geschiedenis en cultuur. Met mijn zoontje aan de hand wandel ik vanuit de riad op mijn gemakje naar het beroemde Djemaa el Fna plein. Ik struin door de souks, waar handgemaakte tapijten, geurige kruiden en prachtig aardewerk uitgestald liggen. Meteen word ik ondergedompeld in kleuren, geuren, indrukken.

Een rustpunt vind ik in Le Jardin Secret, een elegant 19e eeuws paleiscomplex met traditionele islamitische tuinen. Het is een oase van rust, waar ik wandel tussen de waterpartijen, palmbomen en heggetjes van geurende rozemarijn. Iets later ontdek ik de Ben Joesoef Madrassa, vroeger de grootste islamitische universiteit in Marokko. Uren kan ik wel kijken naar de Marokkaanse architectuur met haar symmetrie en mozaïeken met ingewikkelde patronen.

Tizi n’Tichka: de mooiste bergpas van Marokko

Vanuit Marrakech reis ik verder per auto. Ik haal mijn huurauto op en laat al snel het drukke verkeer van de stad achter me. Het is even wennen als je de drukke stad uit rijdt, maar eenmaal buiten Marrakech wordt het al snel rustig op de weg. Ik heb een lange weg voor de boeg en rustig rijd ik richting Ouarzazate en het Atlasgebergte. De Tizi n’Tichka-pas slingert zich een weg door de bergen. Het is de hoogste bergpas van Marokko en dat betekent dat iedere haarspeldbocht weer een nieuw uitzicht onthult – hoe cliché het ook klinkt. Langs de route liggen kleine Berberdorpjes tegen de steile hellingen geplakt.

Boven op de bergpas liggen nog wat restjes sneeuw. Ik stop onderweg bij een klein kraampje voor een glas muntthee en een lunch. Iets later volgt de eerste politiecontrole van deze reis. Ik was er al voor gewaarschuwd, in Marokko word je vaak aan de kant van de weg stilgezet door de politie. Gelukkig kan ik na een kort gesprekje en het controleren van alle papieren weer verder.

Eeuwenoud Aït-Ben-Haddou

Halverwege de route naar de woestijn ligt Aït-Ben-Haddou, een van de best bewaarde ksour in Marokko. Dit versterkte dorp bestaat uit een groep uit leem opgetrokken huizen omgeven door hoge muren, het lijkt zo uit een film te komen. En dat klopt, want dit UNESCO-werelderfgoed diende als decor voor films en series als Gladiator en Game of Thrones. De ksour zelf is overgenomen door mannen die in kleine winkeltjes sieraden, kleding en andere snuisterijen verkopen. Ik wandel door de smalle steegjes en klim naar het hoogste punt voor een magisch uitzicht. Net zo mooi is het uitzicht overigens vanaf Dar Mouna*, mijn hotel met een buitenzwembad en een terras met uitzicht op de kasba.

Het is een mooi beeld. Aït-Ben-Haddou of de duinen van de Sahara-woestijn, met op de voorgrond kamelen. Maar er schuilt flink wat leed achter het ideale plaatje. Aan het einde van de dag worden de voorpoten van de kamelen dubbelgevouwen en strak vastgebonden. De dieren kunnen zo alleen nog strompelen of op hun voorpoten vooruit schuiven. Ze worden pas losgemaakt wanneer er een volgende groep arriveert. Op een kameel rijden in Marokko? Liever niet, dus. Of je moet zeker weten dat het een organisatie is die goed met de dieren omgaat.

Zagora, aan de rand van de Sahara

Er wacht me een lange rit naar Zagora, halverwege stop ik in Agdz voor een tajine met groenten en een wortelsalade. Hierna ga ik verder. Ik rijd tussen ontelbaar veel groene palmbomen, kinderen zwaaien naar de auto, ezeltjes met waren op hun rug sjokken langs de weg. Ik zie het ene na het andere stalletjes waar keramiek wordt verkocht, naast bijzondere stenen en kristallen uit de bergen.

Wanneer ik verder rijd naar Zagora wijst alles erop dat ik dichter bij de woestijn kom. Lage heuvels met losse grijszwarte stenen, als een maanlandschap. Eenmaal in Zagora zie ik het een bord met de tekst ‘Tombouctou 52 jours’. Dit bord verraadt dat het ooit 52 dagen duurde om per kameel in Timboektoe te komen. Ik ben nu écht aan de rand van de Sahara.

Met het vooruitzicht dat ik over een kleine 24 uur midden in de woestijn ben, neem ik nog een duik in het onverwarmde en dus ijskoude zwembad van mijn hotel (Kasbah Sirocco)*. Hierna verken ik Zagora. Ik merk direct dat het een armere streek is. Voor het eerst deze reis word ik echt aangeklampt met de vraag om geld.

Het keramiek van Tamegroute

De volgende middag word ik opgehaald bij mijn hotel. De huurauto is niet geschikt om mee de woestijn in te gaan, dus ik ga verder met 4×4 én gids Muhammed. Hij brengt ons naar het nomadenkamp, en hij stopt eerst in het dorp Tamegroute, in de vallei van de rivier de Draa. In het Tamazigh betekent de naam Tamegroute ‘Laatste Plaats Voor de Woestijn’, maar bekend is de eeuwenoude kasba vooral om het groene geglazuurde keramiek dat hier wordt gemaakt.

In de pottenbakkerij krijg ik een korte uitleg. De klei wordt gemend met water, vervolgens wordt het aardewerk met de hand vormgegeven. Na een paar dagen drogen in de zon wordt het afgewerkt met koper om de groene glazuur te krijgen die zo typisch is voor aardewerk hier. Het keramiek is prachtig – ik kan niet nalaten een paar stuks te kopen. Het is een prachtige eeuwenoude ambacht, maar het het bezoek aan deze kasba laat je wel zien hoe de werkomstandigheden achter het glanzende keramiek zijn.

Sahara, slapen tussen de zandduinen

Dan brengt Muhammed ons naar het kamp. Na een paar uur rijden stuurt hij van de weg af, recht het zand van de Sahara-woestijn in. Op snelheid rijden we over de zandduinen heen – vooraf mijn zoontje heeft de tijd van zijn leven. Het nomadenkamp Erg Lihoudi* komt in zicht. Ik verblijf hier de aankomende nacht in een tent onder een fonkelende sterrenhemel. Ik ben precies op tijd om me te installeren in een van de comfortabele tenten, op een zandduin te klimmen en de prachtige zonsondergang te zien.

’s Avonds zit ik met de andere bezoekers op kleden op de grond te wachten tot de tajine’s met vlees of groenten worden geserveerd. Later kijk ik vanuit de duinen naar de miljoenen sterren. Dit is een van de mooiste ervaringen in Marokko. Ik val in slaap met op de achtergrond de Berbermuziek bij het kampvuur en ben net op tijd wakker om een laatste glimp op te vangen van de zonsopkomst in de woestijn.

Tussenstop in Agdz

Na een simpel ontbijt brengt Muhammed me weer terug naar Zagora. Hier stap ik weer in de huurauto. Mijn man rijdt, ik ben ondertussen op zoek naar mooie tussenstops. Agdz is de bestemming, maar eerst volgen nog kilometers autoweg. De weg slingert lange kleine dorpjes met lemen huizen. Zo nu en dan zie ik een groep geiten die rondom een herder rondscharrelen, of staan er bijenkasten tussen plukjes grijsgroene beplanting – de heerlijke honing die ik hier overal geproefd heb.

De laatste tussenstop is de riad Dar Sofar*. Die is zo fijn, dat ik eigenlijk niets meer zie van Agdz zelf. De riad heeft een koud, maar heerlijk zwembad. Een tuin met ligstoelen, waar ik rustig een boek kan lezen. En de eigenaars van de riad zijn koks, en dus eet ik in de riad zelf.

De volgende ochtend volgt de laatste etappe van deze reis. Aan de rand van de weg lopen ezels, zwaarbeladen met waar. Marrakech komt in zicht, de dorpen liggen steeds dichter bij elkaar en het wordt drukker op de weg.

Afscheid van Marrakech

Riad Beldi*, dichtbij de souks, is de laatste riad waar ik deze reis overnacht. De mozaïeken en knusse zitjes maken deze plek een oase in de medina. Door de ligging binnen de stadsmuren wandel ik in een paar minuten naar het levendige deel van Marrakech.

Mijn reis door Marokko sluit ik af met een fietstocht. Fietsen in Marrakech is misschien niet het eerste waar je aan denkt in deze stad vol ezelskarren, brommers en smalle steegjes. Toch is het de leukste manier om de stad écht te leren kennen. Samen met een lokale gids trap ik door smalle steegjes en rumoerige souks. Ik fiets langs levendige markten en bezoek een traditionele bakkerij en een keramiekatelier. Vooral dat laatste is indrukwekkend. Ik sta met mijn neus bovenop een prachtig zellige keramiek.Het is indrukwekkend om te zien hoeveel vakmanschap en geduld er in elk patroon schuilt. Lees meer over mijn fietstocht door Marrakech en boek je eigen tour hier*.

Ik heb nog net genoeg tijd voor een bezoek aan de Jardin Majorelle en het Museum voor Islamitische Kunst, een van de kleurrijkste tuinen van Marrakech. De Franse kunstenaar Jacques Majorelle creëerde de tuin in de jaren ’20 en ’30 van de vorige eeuw. Een paar decennia later creëerde modeontwerper Yves Saint Laurent een unieke belevingswereld in deze botanische tuin. Met overvloedige waterpartijen, de hoge palmen en bamboe, en overal gebouwen en elementen in Majorelle-blauw.

Ik maak een laatste wandeling door de souks, en drink nog een muntthee bij Café des Epices, gelegen aan de kruidenmarkt in de medina. En dan, zit mijn rondreis door Marrakech er toch echt op.

Marokko

Marokko, wat een bestemming. Marrakech betoverde me, met de kleurrijke souks, de rijk versierde paleizen en riads, de dakterrassen met prachtig uitzicht over de stad. En Marokko is is prachtig en veelzijdig. Tijdens deze rondreis Marokko verkende ik de bijzondere staden Marrakech, Agdz en Zagora en maakte ik een tocht naar de Sahara. Onderweg bezichtigde ik verschillende Kasbah’s en genoot van het prachtige Atlasgebergte. Hoewel Marokko op nog geen 4 uur vliegen van Amsterdam ligt, stond ik gelijk in een compleet andere wereld. Je zintuigen worden aan alle kanten geprikkeld. Overal is iets te zien, te proeven of te beleven. Deze rondreis Marokko beviel zo goed, dat ik niet kan wachten om weer terug te gaan naar Marokko. En om alle ervaringen met jou te delen!

Praktische tips voor je bezoek aan Marokko

• Reisorganisatie Marokko: Een goede reisorganisatie voor een (familie)rondreis Marokko is bijvoorbeeld Riksja*, waar ik deze reis boekte.
• Visum voor Marokko: Als Europeaan heb je een geldig paspoort nodig wanneer je naar Marokko gaat, een identiteitsbewijs is niet voldoende. Als je maximaal 3 maanden in Marokko verblijft heb je geen visum nodig.
• Auto huren in Marokko: Een huurauto is de beste manier om rond te reizen. Ik raad je aan om een auto te huren in Marokko via SunnyCars*, dit deed ik ook in Marrakech. Te duur? Bekijk dan ook de aanbiedingen van DiscoverCars*. Tip: download offline kaarten op Google Maps en sla alle bestemmingen alvast op. Niet alleen handig in de auto, maar ook om in Marrakech je weg te vinden naar je riad.
• Beste reistijd Marokko: De beste tijd Marokko en de Sahara-woestijn te bezoeken, is tijdens de koelere maanden oktober tot april. Tijdens de zomermaanden, van juni tot en met september, loopt de temperatuur in Marokko flink op. Langs de kuststreek geniet je dankzij de zeewind van meer aangename temperaturen. 
• Eten en drinken in Marokko: De GGD adviseert om in Marokko voorzichtig te zijn met eten en drinken om reizigersdiarree te voorkomen. Er wordt aangeraden om water te zuiveren of flessen water te kopen. Ook is het advies om alleen goed doorbakken vlees en vis te eten, fruit zelf te snijden en rauw voedsel en ijsblokjes te vermijden.
• Fooien geven in Marokko: Het geven van fooi is gebruikelijk in Marokko. Ga uit van 5-10 dirhams per persoon per dag voor schoonmaak in het hotel, in restaurants zo’n 10% van de rekening en in cafés ongeveer 1 dirham per drankje. Ook is het gebruikelijk chauffeurs (75-100 dirhams per dag) en gidsen (100-150 dirhams per dag) een fooi te geven.
• Geld in Marokko: In Marokko betaal je met dirham (MAD). 10 dirham is ongeveer € 0,90 waard. In grote steden kan je vaak ook in euro’s betalen. In Marokko kun je bijna overal gewoon pinnen of met creditcard betalen, zorg er wel voor dat je altijd voldoende cash bij je hebt. Vergeet niet voor je op reis staat je bankpas om te zetten van ‘Europa’ naar ‘Wereld’. 

Goed om te weten: Dit artikel bevat affiliate links. Wanneer je een product koopt of boeking maakt via een van deze links, ontvangt Cultuur op Reis een kleine commissie zónder extra kosten voor jou.

Het bericht Rondreis Marokko van Marrakech naar de Sahara verscheen eerst op Cultuur op reis.

Ik stap op bij Pikala Bikes, midden in de medina. Samen met een lokale gids fiets ik door de wirwar van straatjes, naar plekken waar je normaal aan voorbijloopt: een traditionele bakkerij, een keramiekatelier en verborgen binnenplaatsen waar het leven in Marrakech gewoon doorgaat. Fietsen door Marrakech is niet alleen veilig, maar vooral een unieke manier om het échte Marrakech te ontdekken – kleurrijk, levendig en vol verhalen.

Marrakech ontdekken op de fiets

Tijdens mijn rondreis door Marokko verblijf ik natuurlijk ook een paar dagen in Marrakech. Het voelt alsof ik in een compleet andere wereld ben beland. Ik bezoek de prachtige Jardin Majorelle, de Joesoef Madrassa – ooit de grootste Koranschool van Marokko – en dwaal urenlang door de medina. Vooral deze laatste vind ik intrigerend.

De oude medina is een doolhof van smalle straatjes, kleine winkeltjes en restaurants, met een overweldigende mix van kleuren, geuren en indrukken. Je kunt hier eindeloos ronddwalen, maar de beste manier om de stad écht te ervaren is op de fiets. En dus boek ik een fietstour met gids in Marrakech (bekijk de tour hier)*.

Fietsen met Pikala Bikes – duurzaam en lokaal

Mijn fietstocht begint bij de werkplaats van Pikala Bikes, dé fietshotspot van Marrakech. Aan het plafond hangen fietsen in alle kleuren, het traphek is gemaakt van oude fietsframes en overal staan tweewielers met rieten mandjes. Terwijl mijn gids de juiste fiets uitzoekt, vertelt hij over de organisatie mét een oranje tintje.

Pikala Bikes werd namelijk opgericht door de Nederlandse Cantal Bakker en heeft een duurzame en sociale missie: Pikala leert vrouwen fietsen, jongeren worden opgeleid tot fietsenmaker en gids, en kinderen krijgen verkeersles en een fietsdiploma. Zo draagt elke fietstour direct bij aan de lokale gemeenschap.

Inmiddels zijn ze hier wel gewend aan fietsers,” vertelt de gids lachend. “Marrakech lijkt druk en chaotisch, maar binnen de muren van de medina is het juist veilig fietsen. Hier zijn geen auto’s, alleen ezelskarren, brommers en wij op de fiets. Als je maar goed belt, maakt iedereen graag even plaats.”

Dwars door de medina

We rijden in een sliert achter elkaar door de oude stad, die met haar 19 kilometer lange stadsmuur UNESCO-beschermd erfgoed is. Binnen de muren van de medina is het een doolhof van steegjes waar auto’s niet mogen komen. Ik knijp in de remmen wanneer een ezelkar passeert en buk wanneer we onder een lage boog door fietsen. Linksaf, rechtsaf – zigzaggend door smalle straatjes vol winkeltjes en specerijen volgen we onze gids. Hij had gelijk. Iedereen is gewend om aan de kant te springen voor brommers en ezelkarren, dus als je maar luid belt fiets je zó door het drukke verkeer heen. Het vergt alleen een beetje lef, maar dat zijn we als Nederlandse fietsfanaten wel gewend.

Onze eerste stop is de Cimetière de Sidi Bel Abbès. Het religieuze complex herbergt een moskee, die we vandaag niet kunnen bezoeken. Op de binnenplaats vertelt onze gids over het belang van familie, religie en gemeenschap in het dagelijks leven van Marrakech. Dit soort momenten maakt de tour bijzonder: je leert niet alleen de stad kennen, maar ook hoe het is om in Marrakech te wonen. De stad voelt ineens minder toeristisch en veel persoonlijker — alsof ik even deel uitmaak van het leven hier.

De traditionele bakkerij – brood voor de hele buurt

Na een korte rit stoppen we bij een traditionele bakkerij. De hitte komt me tegemoet wanneer ik naar binnen stap. Ik kom uit in een schemerige ruimte, de lucht is zwaar van de rook. De bakker schuift onafgebroken broden in en uit een hete oven, die half verscholen is onder de grond.

“De hele buurt laat hier brood bakken,” legt de gids uit. “De meeste huizen hebben geen eigen oven, dus iedereen komt hierheen.” Vrouwen brengen hun eigen deeg, voorzien van een herkenningsteken, en laten het achter bij de bakker. Later halen ze hun gebakken broden weer op.

Dat bakken gebeurt overigens nog steeds op traditionele wijze. De bakker begint na de Fajr – het ochtendgebed bij zonsopgang – en werkt 11 uur per dag, 7 dagen per week. Zo nu en dan zie ik vrouwen of kinderen binnenlopen met manden vol gerezen deeg. Een inkijkje in het lokale leven dat je zonder gids niet snel zou zien, maar dat ook confronterend is. Om me heen hoor ik het geklik van camera’s. Maar wat voor toeristen een authentiek plaatje vormt, moet een zwaar leven zijn. Voor een schamel inkomen, werken onder de grond en in de rook en de hitte van de oven.

Keramiek in de medina – vakmanschap in zellige

Onze gids kent de stad op zijn duimpje en knijpt in de remmen bij een keramiekwerkplaats, verscholen achter een eenvoudige deur in een smal straatje. Binnen is het warm en stoffig, er hangt een geconcentreerde rust. Mannen zitten gebogen over hun werktafels, waar talloze stukjes tegel in zellige-patronen worden gelegd – de traditionele Marokkaanse mozaïektechniek.

De handgemaakte tegels worden gebakken in vuurovens, daarna zorgvuldig op maat gekapt en met de hand in patronen gelegd. Een van de mannen laat trots een verfijnde, minutieus uitgewerkte ontwerptekening zien voor een zwembad in een riad in de medina. Op de tekening staan duizenden kleine stukjes keramiek aangegeven, elk met een eigen vorm en kleur.

“Het is als puzzelen,” zegt hij glimlachend. “Alles moet precies passen, want één foutje en je kunt opnieuw beginnen.” De duizenden stukjes worden ondersteboven in mallen gelegd, waarna er beton overheen wordt gegoten. Pas als de mal wordt omgedraaid, verschijnt het patroon in volle glorie en weet je of het patroon gelukt is. Geen wonder dat een handgemaakt mozaïek zo’n €500 per vierkante meter kost – het is pure kunst. Het is indrukwekkend om te zien hoeveel vakmanschap en geduld er in elk patroon schuilt – een eeuwenoud ambacht dat nog steeds springlevend is in Marrakech.

De wijk Mellah – een stukje Joodse geschiedenis

We fietsen verder door de smalle straten van Mellah, de voormalige Joodse wijk van Marrakech. Smalle straatjes, verweerde gevels en kleurrijke marktkramen. Hier woonde ooit de joodse gemeenschap van de stad. Je ziet het verleden nog terug in de Lazama-synagoge en de Miaara-begraafplaats.

De specerijenmarkt Bab Mellah Souk ligt om de hoek. De lucht is zwaar van kaneel, saffraan en gedroogde rozenblaadjes. We parkeren de fietsen en wandelen een stukje door de wijk. Ik hoor ik de verkopers luid roepen en lachen, en onderhandel voor wat souvenirs – ik kan het kleurrijke keramiek niet links laten liggen, maar blijk weer eens slecht in onderhandelen. De sfeer is gemoedelijk en authentiek – een bijzondere plek waar geschiedenis en dagelijks leven samensmelten.

Lunch bij Pikala Café

Na 3 uur fietsen komen we aan bij het Pikala Café, dat in 2022 werd geopend. Het interieur is een ode aan de fiets: wielen en frames aan de muur, planten die over fietsonderdelen slingeren. We krijgen een vers sapje en lokale koekjes. Terwijl ik afkoel in de schaduw, denk ik na over de stad die ik op een heel nieuw tempo heb leren kennen.

Fietsen door Marrakech – mijn ervaring

Misschien was dit wel de leukste activiteit van mijn reis door Marokko. Samen met onze gids fietsten we in een kleine groep door de smalle steegjes van de oude binnenstad. We ontdekten plekken die je zelf niet snel vindt: een bakkerij, een keramiekatelier, verborgen binnenplaatsen en stille hoekjes van de verder o zo drukke medina.

En hoewel het verkeer in Marrakech soms chaotisch oogt, voelde fietsen verrassend veilig, zolang je zelf maar goed oplet. De gids hield het tempo rustig en zorgde dat iedereen zich comfortabel voelde en volop tijd had om foto’s te maken en de indrukken in zich op te nemen. De kinderen in onze groep werden overal bij betrokken. Ze mochten brood proeven en zelf een mozaïek leggen. Fietsen door Marrakech is wat mij betreft een absolute aanrader – een unieke, duurzame en lokale manier om deze bijzondere stad te beleven en om inzicht te krijgen in het dagelijkse leven en de echte cultuur.

Fietstour in Marrakech boeken

Je boekt de tour bij de lokale organisatie Pikala bikes, of via Baja Bikes*. In beide gevallen fiets je met een lokale gids van Pikala Bikes.

De beste manier Marrakech te verkennen

• Prijs: €31 per persoon, kinderen tot 6 jaar: €16
• Kinderen tot 3 jaar mogen gratis mee
• De organisatie heeft verschillende maten kinderfietsen. Kinderzitjes (voorop of achterop) worden gratis op de fiets gemonteerd
• Helmen zijn voldoende aanwezig.
• De tour start dagelijks om 09:30 uur & 15:00 uur en duurt ongeveer 3 uur
• Gratis water, sap, fruit en lokale zoete hapjes tijdens stop
• De gids past zich aan aan het tempo van de groep, je krijgt dus voldoende mogelijkheid om foto’s te nemen
• Je krijgt de beste tips van een local over waar te eten & drinken, en wat te doen
• Je stimuleert de lokale economie en werkgelegenheid

Goed om te weten: Dit artikel bevat affiliate links. Wanneer je een product koopt of boeking maakt via een van deze links, ontvangt Cultuur op Reis een kleine commissie zónder extra kosten voor jou.

Het bericht Op de fiets door Marrakech! Fietsen door de medina verscheen eerst op Cultuur op reis.

Eerder dit jaar maakte ik een rondreis door Marokko. Nadat ik via het Atlasgebergte naar Aït-Ben-Haddou reisde en in de Sahara overnachtte, keerde ik terug naar Marrakech. Hier vierde ik mijn verjaardag met een fietstocht door de oude medina en met een bezoek aan een van de kleurrijkste tuinen van Marrakech: de Jardin Majorelle.

En al was dit misschien geen oase van rust (daarvoor moet je naar de Jardin Secret), het is wel een weelderige oase die een constante bron van inspiratie vormde voor schilder Jacques Majorelle en modeontwerper Yves Saint Laurent.

Yves Saint Laurent

Zoals de naam al verraadt was het de Franse kunstenaar Jacques Majorelle die de tuin creëerde in de jaren ’20 en ’30 van de vorige eeuw. In 1923 kocht hij een stuk grond vlakbij een palmenbos, bouwde een huis in Moorse stijl en een gebouw in Berberstijl. Hij schilderde de gebouwen in zijn eigen rijke bleu Majorelle, en kweekte ruim 100 plantensoorten op in een betoverende landschapstuin.

In de jaren ’80 kochten modeontwerper Yves Saint Laurent en zijn partner Pierre Bergé de tuin en bijbehorende villa. Het was deze kunstenaar die een unieke belevingswereld creëerde in deze botanische tuin. Saint Laurent bleef trouw aan Majorelle’s visie en introduceerde talloze extra plantensoorten. Toen Yves Saint Laurent in 2008 overleed, werd zijn as uitgestrooid in de rozentuin van Jardin Majorelle. De straat waaraan de tuinen liggen zijn ter ere van hem omgedoopt tot ‘Rue Yves Saint Laurent’. Tegenwoordig beheert een stichting de tuinen, en kun je deze bezoeken tijdens je stedentrip Marrakech.

“Jarenlang heeft de Jardin Majorelle mij een onuitputtelijke inspiratiebron gegeven en ik heb vaak gedroomd van zijn unieke kleuren.”

Yves Saint Laurent

Majorelletuinen in Marrakesh bezoeken | Wat te verwachten

Blauw is nog steeds de hoofdkleur in de Jardin Majorelle in Marrakech, merk ik als ik door de tuin loop. Jacques Majorelle ontwikkelde zelf de specifieke kleur blauw, geïnspireerd op zijn reizen door Marokko. Hij registreerde de kleur zelfs als Majorelle-blauw, en je komt deze nu overal tegen in de tuinen. In de buitenmuren van de gebouwen, de bloempotten, fonteinen, mozaïektegels en borderranden. De iconische kleur steekt prachtig af tegen de groene planten en de rode aarde. Ook het zachte citroengeel op muren en plafonds zorgt voor een mooi contrast.

De ommuurde Jardin Majorelle strekt zich uit over 9.000 vierkante meter. Het is een labyrint van smalle paadjes op verschillende niveaus en felgekleurde gebouwen die zowel art deco- als Moorse invloeden combineren, zoals te zien is in de paden, de gebouwen en de fonteinen. In de tuin vind je bloemen en planten van over de hele wereld. Palmbomen, bloemen en veel cactussen die meters hoog boven de grond uitsteken.

Maar om eerlijk te zijn? Je moet de tuinen wel met veel mensen delen, waarvan een deel alleen komt voor fotoshoots bij de instagrammable plekken in de Jardin Majorelle. Maar als je daar omheen kunt kijken, is de Jardin Majorelle echt heel mooi. De rijke, levendige blauw- en geeltinten van de gebouwen en elementen in de tuin, de overvloedige waterpartijen, de hoge palmen en bamboe, en de weelde en schoonheid van de tuinen. Dwaal langzaam rond en zorg ervoor dat je de tijd neemt om deze plek te waardere. Want ja, een bezoek aan deze oase zou ik van harte aanbevelen tijdens je verblijf in Marrakech. Het is een klein stukje prachtig blauw paradijs te midden van de drukte van de stad.

Jardin Majorelle bezoeken

De tuinen en het museum trekken veel bezoekers. Een ticket met timeslot reserveren is een must, en dan nog moet je aansluiten bij de lange rij voor de deur. Maar de prachtige tuin is het bezoek meer dan waard. De entree is aan de Rue Yves Saint Laurent.

Als je bijna aan het einde van de tuin bent, kom je langs de Yves Saint Laurent Galerie en Café Majorelle. Hier kun je even gaan zitten voor een lunch en een drankje. Met een beetje geluk vind je een mooi tafeltje in de tuin.

Hoe kom ik in Jardin Majorelle?

De Majorelletuin ligt net buiten het centrum van Marrakech, maar is goed te voet te bereiken. Het is ongeveer een half uurtje wandelen vanaf de medina. Als het warm is, is de petit taxi nemen misschien een betere optie, herkenbaar aan de lichtgele kleur van de auto.

Hoeveel kost een ticket voor de Jardin Majorelle?

Tickets kosten 170 Dhs, omgerekend zo’n 16 euro. Kinderen jonger dan 10 jaar hebben gratis toegang. Let op dat er bij de Majorelletuin geen kassa is. Je kunt dus ter plekke geen kaartjes kopen. Reserveer vooraf online en kies een tijdslot. Je hebt de keuze tussen een ticket alleen voor de tuin of een combinatieticket met het Yves Saint Laurent museum en/of het Pierre Bergé museum. De Jardin Majorelle is elke dag van de week geopend van 8.00 tot 18.30 uur. De laatste toegang is om 18.00 uur.

Een ding wat je zeker moet doen, is het boeken van een fietstour door Marrakech*!

Hoeveel tijd heb je nodig om de Jardin Majorelle te bezoeken?

Voor een bezoek aan de Jardin Majorelle in Marrakech kun je rekenen op ongeveer twee uur. Dit geeft je voldoende tijd om door de prachtige tuin te wandelen en te genieten van de serene sfeer. Koop je een combinatieticket met het Berber Museum of het Yves Saint Laurent Museum, reken dan op een extra uur. Ik raad aan om zo vroeg mogelijk naar de tuinen te gaan om de drukte te vermijden. Dan is het een stukje koeler, en over het algemeen wordt de wachtrij naarmate de dag vordert steeds langer.

Overnachten in de buurt van de Jardin Majorelle

Wil je overnachten in de buurt van deze prachtige tuin, dan kan dat bijvoorbeeld bij Maison Brummell Majorelle in Marrakesh*. Liever in een riad overnachten? In de medina en op loopafstand van de tuin zijn er ook nog Riad Mounir*, Riad Lamya Marrakech* en Riad Bianca Marrakech*.

Wat is de mooiste tuin in de oude medina van Marrakech?

De tuinen van Le Jardin Secret zijn een echte oase van rust midden in de medina van Marrakech. Verscholen in de kleine straatjes van de binnenstad ligt deze riad met schitterende tuinen die sinds 2016 zijn opengesteld voor publiek. Je komt binnen in een exotische tuin met geïmporteerde planten van over de hele wereld. De symmetrische tuin die hier achter ligt is een traditionele Islamitische tuin met palmbomen, olijfbomen, sinaasappelbomen en kleurrijke bloemen. Het is een koele plek, midden in de drukke stad. De inrichting van de riad en vormt een oase van rust, mede dankzij het gebruik van geometrische patronen. Neem plaats op een van de bankjes in de tuinen en bewonder de geometrische Arabische patronen van bovenaf.

Goed om te weten: Dit artikel bevat affiliate links. Wanneer je een product koopt of boeking maakt via een van deze links, ontvangt Cultuur op Reis een kleine commissie zónder extra kosten voor jou.

Het bericht Iconisch blauw: een bezoek aan de Jardin Majorelle in Marrakech verscheen eerst op Cultuur op reis.

Van Marrakech naar de Tizi n’Tichka-pas

Met een huurauto reis ik vanaf Marrakech naar de Tizi n’Tichka-pas (lees hier over mijn volledige reis door Marokko), om van hieruit verder te trekken naar Aït-Ben-Haddou, een oude vestingstad aan de voet van het Atlasgebergte in Marokko in de provincie Ouarzazate. De weg kronkelt door de bergen en onderweg heb ik waanzinnige uitzichten. Eeuwen geleden volgden handelaren met kamelen dezelfde route door de smalle bergpas, maar dan in omgekeerde richting. Ze trokken van de Sahara en de Draa-vallei naar Marrakech, beladen met zout, goud en specerijen. In de elfde eeuw werd het versterkte Aït-Ben-Haddou gebouwd. Hier konden de handelaren uitrusten voordat ze hun lange reis voortzetten en de Atlas doorkruisten. Ik stap in de voetsporen van de oude karavanen.

Goed om te weten: wat is het verschil tussen een Kasba en een Ksar? Een Kasba is een versterkte woning voor een gezin of meerdere gezinnen van één familie. Een Ksar is een groep uit leem opgetrokken huizen omgeven door hoge muren, ofwel een klein versterkt dorp. Je leest veel over de kasba van Aït-Ben-Haddou, maar feitelijk is het dus een ksar.

Ksar langs een handelsroute

Qua afstand is het niet eens zo ver, van Marrakech naar Aït-Ben-Haddou. Het is net 180 kilometer, maar de bochtige wegen van de Tizi-n-Tichka bergpas laten je gemiddelde snelheid kelderen. Ik vind het niet erg, want de bergpas door het Atlasgebergte staat garant voor waanzinnige uitzichten. Mijn hoofd zit dus al vol indrukken, maar wanneer ik Aït-Ben-Haddou nader ben ik toch even stil. Wat een waanzinnige plek.

→ Handig: huur een auto in Marokko via SunnyCars*

Vanaf een uitzichtpunt net buiten het dorp, kijk ik uit over Aït-Ben-Haddou. Het is slechts een van de vele versterkte ksour (enkelvoud: ksar) langs deze handelsroute, maar wel de meest indrukwekkende. De ksar is in de afgelopen eeuwen volledig opgetrokken uit een mengsel van aarde, klei, zand, stro en water, samengeperst tot stevige muren. Een onneembaar fort, al valt het lemen bouwwerk bijna weg tegen de bergen erachter.

De meeste gebouwen die vandaag de dag nog overeind staan, dateren uit de zeventiende eeuw, toen Aït-Ben-Haddou floreerde. Het maakt dat ik het gevoel heb terug in de tijd te zijn gegaan. Hoewel het dorp er misschien kwetsbaar uitziet, was Aït-Ben-Haddou destijds behoorlijk slim ontworpen. Als handelsstad moest het zich goed kunnen verdedigen. De buitenmuren van klei en leem vormden de eerste verdedigingslinie. Daarachter lag een doolhof van dicht op elkaar gebouwde huizen en smalle steegjes die onverwacht overgingen in steile trappen, bedoeld om vijanden te desoriënteren. En helemaal bovenaan stond een bouwwerk als een fort, waar bewoners zich als laatste redmiddel konden terugtrekken.

De smalle straten van Aït-Ben-Haddou

Vandaag beklim ik dezelfde trappen tussen de aarden huizen. Nog steeds is Aït-Ben-Haddou een bruisende handelsplaats, al zijn het nu vooral souvenirs die de kraampjes vullen. Sieraden, tapijten en aardewerk. Lokale bewoners verdienen hun brood door kleine winkeltjes op te zetten tussen de lemen muren van de ksar, waardoor de eeuwenoude handelsgeest levend blijft. Waarschijnlijk is het wel een stuk drukker dan in voorgaande eeuwen. Groepen toeristen lopen puffend en steunend de vele trappen omhoog. Kleine jongens zitten op lage muurtjes en bedelen om geld, het is te merken dat het een toeristische bestemming is.

Ook ik blijf klimmen, op weg naar het hoogste deel van de ksar. Hier vond je ooit de versterkte graanschuur, die helemaal ommuurd was. Helaas is dit gebouw ingestort tijdens de aardbeving in 2023, maar de ruïne torent nog steeds boven de ksar uit . Zo nu en dan sta ik vertwijfeld stil. Moet ik nu links of rechts af slaan? Desoriënterend is het labyrint van smalle steegjes wel.

Uiteindelijk kom ik boven en een panoramisch uitzicht over de vallei en de droge rivierbedding van de Ounila-rivier vouwt zich voor me uit. Met, tegen de ksar aan, een Griekse tempel? Ik wrijf even door mijn ogen, maar het is toch echt zo. Ernaast een megalomaan paard. Voor de opnames van Hollywoodfilm The Odyssey, weet iemand die naast me staat te vertellen. Het is niet de eerste keer dat Aït-Ben-Haddou decor is voor een Hollywoodfilm, het is een geliefde filmlocatie voor Hollywood-producties als Gladiator, Lawrence of Arabia, The Mummy en Game of Thrones. Wat een bijzondere plek.

Een betoverende zonsondergang

Iets later, wanneer ik weer ben afgedaald, zie ik vanaf het terras van mijn riad, op steenworp afstand van Aït-Ben-Haddou, hoe de ondergaande zon een warme gloed werpt over het dorp. De rode en oranje tinten geven het geheel een sprookjesachtige uitstraling – een moment om nooit te vergeten.

Reis jij ook naar het Atlasgebergte? Dan raad ik je aan om een nachtje in Aït-Ben-Haddou te blijven om deze plek te verkennen zonder de drukte, en te genieten van de sfeervolle zonsondergang. Maar ook als je weinig tijd hebt en deze plek maar een paar uur kunt bezoeken tijdens een dagtrip, is Aït-Ben-Hddou nog steeds een ongelooflijke plek om te verkennen.

Goed om te weten over Aït-Ben-Haddou

Waar ligt Aït-Ben-Haddou?

Aït-Ben-Haddou ligt ongeveer 100 kilometer ten zuidoosten van Marrakech aan de voet van het Atlasgebergte in Marokko, in de provincie Ouarzazate. Het oude vestingstadje en is te bereiken via de N9 en via de kronkelige wegen van de Tizi n’Tichka-pas in het Atlasgebergte. Als je een auto huurt en van plan bent om deze rit zelf te maken, ga er dan vanuit dat het je zo’n drie tot vier uur kost om van Marrakech naar Aït-Ben-Haddou te reizen. Aït-Ben-Haddou ligt op de route naar Ouarzazate, dat op slechts 25 kilometer van de oude site ligt.

Dagtrip van Marrakech naar Aït-Ben-Haddou

Heb je weinig tijd en maak je een dagtrip naar Aït-Ben-Haddou en Ouarzazate, dan voert de trip je over de spectaculaire Tizi n’Tichka-pas. Houd er rekening mee dat je veel tijd op de weg doorbrengt, en relatief weinig tijd hebt om de ksar te ontdekken.

Je kunt er ook voor kiezen om in het dorp te overnachten en hier met een huurauto naartoe te rijden. Een auto kun je het beste huren via Sunny Cars*, waarbij je standaard all inclusive bent verzekerd. Zo komen er geen onverwachte kosten bij en weet je dat er geen gedoe is als je schade rijdt. Het grote voordeel van overnachten in Aït-Ben-Haddou? In de ochtend en in de late middag is het heerlijk rustig in de ksar en heb je Aït-Ben-Haddou bijna helemaal voor jezelf. 

Waar overnachten in Aït-Ben-Haddou

Er zijn veel door een familie gerunde pensions. Zo ligt op een steenworp afstand van de poorten van het versterkte dorp het hotel Dar Mouna La Source*. Net als de ksar, is dit gebouw opgetrokken uit leem. De kamers zijn traditioneel ingericht met prachtig Marokkaans meubilair. Vanaf het terras heb je uitzicht over de ksar, en bij het hotel ligt een verfrissend zwembad waar je je tijdens de warmste momenten van de dag kunt terugtrekken. En ’s ochtends? Dan kun je vanaf het terras voor je kamer zien hoe de eerste zonnestralen van de dag Aït-Ben-Haddou een diep oranjerode kleur geven. Ook kun je hier gratis en veilig je auto parkeren.

Aït-Ben-Haddou is UNESCO Werelderfgoed

De ksar is een prachtig voorbeeld van traditionele Marokkaanse architectuur, en zó bijzonder dat het sinds 1987 op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat. Het is een goed voorbeeld van een traditionele leefomgeving in het Pre-Sahara gebied ten zuiden van het Atlasgebergte. De huizen staan dicht op elkaar binnen de verdedigingsmuren, die worden versterkt door hoektorens. Sommige huizen zijn bescheiden, anderen lijken op kleine stedelijke kastelen met hoge hoektorens en de bovenste delen versierd met motieven in baksteen.

Hoeveel kost het om Aït-Ben-Haddou te bezoeken?

De ksar van Aït-Ben-Haddou wordt nog door een handjevol families bewoond. Het heeft geen officiële openingstijden. Om de oude ksar te bezoeken moet je de rivier oversteken. Dit kan het beste via de brug, dan kom je meteen in de ksar uit. Je kunt de bijna geheel drooggevallen rivier ook oversteken over een pad van grote keien, dan kom je de ksar binnen via een van poorten die eigendom zijn van families die nog in de ksar wonen. Hoewel er geen officiële toegangsprijs is, kan er hier om een ​​kleine donatie worden gevraagd. Het gaat vaak om 20 tot 50 dirham, en dit wordt gebruikt voor het onderhoud van de gebouwen. Vooral na de aardbeving in 2023 kunnen de inwoners deze financiële steun goed gebruiken.

Wat is de beste tijd om Aït-Ben-Haddou te bezoeken

De beste reistijd voor Marokko is tijdens de koelere maanden oktober tot april, wanneer de temperaturen comfortabeler zijn. Vooral in juli en augustus kan het ontzettend warm zijn, en dit is ook een van de drukste periodes in Aït-Ben-Haddou. Als je de voorkeur geeft aan minder drukte en mildere temperaturen, bezoek het dorp dan tijdens het tussenseizoen van maart tot mei of van september tot november. Je hebt dan warme dagen om de labyrint-achtige steegjes te verkennen, zonder de intense zomerhitte.

Goed om te weten: Dit artikel bevat affiliate links. Wanneer je een product koopt of boeking maakt via een van deze links, ontvangt Cultuur op Reis een kleine commissie zónder extra kosten voor jou.

Het bericht Van Marrakech naar Aït-Ben-Haddou in Marokko: ontdek de bijzondere ksar in het Atlasgebergte verscheen eerst op Cultuur op reis.